ΑΦΗΣΕ ΜΕ ΝΑ ΡΘΩ ΜΑΖΙ ΣΟΥ... ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟ

ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ

2010-11-06T01:47:00.000+02:00

ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ

Στον Βαγγέλη που Έφυγε νωρίς...

2010-10-24T22:28:00.003+03:00

Κι εσύ να λείπεις

Το ποιήμα αυτό του Γιάννη Ρίτσου το έστειλε ο αδελφικός μου φίλος
Σπύρος Γκάρος από την Νυρεμβέργη στην μνήμη του λατρευτού μου γιού Βαγγέλη
Τον ευχαριστώ πάρα πολύ
Ντένης Κονταρίνης

Σκέψου η ζωή να τραβάει το δρόμο της,
και συ να λείπεις,
να 'ρχονται οι Άνοιξες με πολλά
διάπλατα παράθυρα,
και συ να λείπεις,
να 'ρχονται τα κορίτσια στα παγκάκια
του κήπου με χρωματιστά φορέματα,
και συ να λείπεις,
οι νέοι να κολυμπάνε το μεσημέρι,
και συ να λείπεις,
Ένα ανθισμένο δέντρο
να σκύβει στο νερό,
πολλές σημαίες ν' ανεμίζουν
στα μπαλκόνια,
και συ να λείπεις,
Κι ύστερα ένα κλειδί να στρίβει
η κάμαρα να 'ναι σκοτεινή,
δυο στόματα να φιλιούνται στον ίσκιο,
και συ να λείπεις,
Σκέψου δυο χέρια να σφίγγονται,
και σένα να σου λείπουν τα χέρια,
δυο κορμιά να παίρνονται,
και συ να κοιμάσαι κάτου απ' το χώμα,
και τα κουμπιά του σακακιού σου
ν' αντέχουν πιότερα από σένα
κάτου απ' το χώμα,
κι η σφαίρα σφηνωμένη
στην καρδιά σου να μη λιώνει
Όταν η καρδιά σου,
που τόσο αγάπησε τον κόσμο
θα 'χει λιώσει.
Να λείπεις – δεν είναι τίποτα να λείπεις.
Αν έχεις λείψει για ότι πρέπει,
θα 'σαι για πάντα μέσα σ' όλα εκείνα
που γι' αυτά έχεις λείψει,
θα 'σαι για πάντα μέσα
σ' όλο το κόσμο...

Αναρτήθηκε από Dennis Kontarinis στις 9:24 π.μ.

Ψηφιακό αρχείο "Γιάννης Ρίτσος": Ψηφιακή παρακαταθήκη για το έτος Ρίτσου

2010-06-20T19:16:00.005+03:00

Το ψηφιακό αρχείο "Γιάννης Ρίτσος" δημιουργήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) στο πλαίσιο του "Έτους Ρίτσου 2009" όπως ανακηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού για τον εορτασμό των εκατό χρόνων από τη γέννηση του ποιητή. Περιλαμβάνει στοιχεία βιογραφίας του ποιητή, ανθολογημένα αποσπάσματα του έργου του, συναγωγή κριτικών μελετών, συγκέντρωση βιβλιογραφικών στοιχείων που αφορούν τον βίο και το έργο του Γιάννη Ρίτσου (1990 – 2009), ποικίλο πολυμεσικό υλικό (φωτογραφικά, ηχητικά και άλλα ντοκουμέντα).

Όπως αναφέρεται στον κόμβο του ΕΚΕΒΙ "είναι η πρώτη φορά που δημιουργείται για κάποιον συγγραφέα ένα τόσο πλήρες αρχείο, προϊόν μακρόχρονης μελέτης και έρευνας τόσο της επιμελήτριας του ιστότοπου (της φιλολόγου Αγγέλας Γιώτη) όσο και όλης της ομάδας των μελετητών και ερευνητών της οργανωτικής επιτροπής για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του εορτασμού του Έτους Ρίτσου 2009".

Έργο του Γιάννη Ρίτσου, Σάμος, 1971

Διαβάστε επίσης το επετειακό λεύκωμα με χρονολόγιο της ζωής του Γιάννη Ρίτσου, εργογραφία, βιβλιογραφία, άρθρα, μελέτες, κριτικές, μαρτυρίες, ανθολόγιο και πλούσιο φωτογραφικό υλικό (επιμέλεια: Χρύσα Προκοπάκη / Γιώργης Γιατρομανωλάκης / Νινέττα Μακρυνικόλα, με τη συνεργασία της Αγγελικής Κώττη στη συγγραφή του χρονολογίου).

21 Μαρτίου 2010

2010-03-21T03:27:00.002+02:00

Για να είναι στη γωνιά, σήμαινε πολλά!

Άνοιξη, Ημέρα ποίησης και Ρίτσος!

Βιογραφικό (ΕΚΕΒΙ)

2010-03-11T01:02:00.001+02:00

Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών

Ρίτσος Γιάννης

Τόπος Γέννησης:	Πελοπόννησος- Μονεμβασιά
Έτος Γέννησης:	1909
Έτος Θανάτου:	1990
Λογοτεχνικές Κατηγορίες:	Ποίηση Θέατρο - Σενάριο Μετάφραση Μελέτη

Βιογραφικό Σημείωμα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ (1909-1990)

Γεννήθηκε στη Μονεμβασιά την Πρωτομαγιά του 1909. Η οικογένειά του, μεγαλοκτηματίες της περιοχής, καταστράφηκε οικονομικά λίγα χρόνια αργότερα και, το χειρότερο, βυθίστηκε στο πένθος. Το 1921 πεθαίνει φυματικός ο μεγάλος γιος, δόκιμος αξιωματικός του ναυτικού, καθώς και η μητέρα, το λατρεμένο πρόσωπο του ποιητή, από την ίδια αρρώστια. Το «νεκρό σπίτι» έμελλε να σφραγίσει τη ζωή και το έργο του. Τα πρώτα του ποιήματα δημοσιεύονται στη "Διάπλαση των παίδων" το 1924, με το ψευδώνυμο «Ιδανικό όραμα». Το 1925 εγκαθίσταται στην Αθήνα, όπου εργάζεται για λίγο ως δακτυλογράφος και αντιγραφέας συμβολαίων. Το επόμενο έτος προσβάλλεται κι αυτός από φυματίωση. Η ζωή του για πολλά χρόνια θα μοιράζεται ανάμεσα σε φθισιατρεία και σε διάφορες δουλειές με εξευτελιστικούς όρους (ηθοποιός, χορευτής, διορθωτής και επιμελητής κειμένων). Στο σανατόριο "Σωτηρία" όπου νοσηλεύεται (1927-30) μυείται στον μαρξισμό από μέλη του ΚΚΕ. Το «ιδανικό όραμα» ανακαλύπτει το κοινωνικό όραμα.

1934-36: Χρησιμοποιώντας τον παραδοσιακό στίχο, στις συλλογές «Τρακτέρ» (1934), «Πυραμίδες» (1935), εκφράζει τους νέους προσανατολισμούς του, επιχειρώντας μια ρήξη που αποδεικνύεται, όμως, αρκετά επώδυνη.
Τον Μάιο του 1936 η αιματηρή καταστολή της διαδήλωσης των απεργών καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη τού εμπνέει τον «Επιτάφιο», μοιρολόι της μάνας μπροστά στο σώμα του σκοτωμένου γιου της, που μετατρέπεται σε κοινωνική διαμαρτυρία. Αντίτυπα του "Επιτάφιου" ρίχτηκαν στην πυρά από τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου, μαζί με άλλα βιβλία, σε ειδική "τελετή" στους Στύλους του Ολυμπίου Διός.

1937-43: Είναι η περίοδος της λυρικής έκρηξης. Το 1937, συγκλονισμένος από την ψυχική ασθένεια της αδελφής του Λούλας, που οδηγείται στο Δαφνί, γράφει «Το τραγούδι της αδελφής μου» (στο ίδιο ίδρυμα βρίσκεται ο πατέρας του από το 1932). Είναι το ποίημα που θα του εξασφαλίσει το «χρίσμα» από τον ηλικιωμένο Παλαμά: «Παραμερίζουμε, Ποιητή, για να περάσεις».
Η «Εαρινή συμφωνία» (1938) έρχεται να επουλώσει πληγές: ψυχική ανάταση μπροστά στο θαύμα του πρωτοφανέρωτου έρωτα. Στο «Εμβατήριο του ωκεανού» (1940) το όνειρο του μεγάλου ταξιδιού τρέφεται με μνήμες του μονεμβασιώτικου βράχου.
Την έντονη μουσικότητα διαδέχεται ένας υπόγειος ρυθμός στην «Παλιά μαζούρκα σε ρυθμό βροχής» (1943) και στη «Δοκιμασία» (1943), όπου κάνουν την εμφάνισή τους σταδιακά συμβολικές αναφορές στη ζοφερή κατοχική πραγματικότητα.

1944-53: Σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής ο ποιητής είναι καθηλωμένος στο κρεβάτι από σοβαρή υποτροπή της αρρώστιας. Συμμετέχει στο καλλιτεχνικό τμήμα του ΕΑΜ. Πολλά από τα γραπτά του, μεταξύ των οποίων και ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα, καταστράφηκαν στα Δεκεμβριανά. Στον Εμφύλιο, εξορίζεται στη Λήμνο (1948), στη Μακρόνησο (1949), στον Αϊ-Στράτη (1950). Απελευθερώνεται το 1952.
Από την «Τελευταία π. Α. εκατονταετία» (1942), που γράφεται παράλληλα με τη «Δοκιμασία», αρχίζει μια καινούργια περίοδος, η οποία καλύπτει όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια. Πρόκειται σχεδόν αποκλειστικά για ποιήματα του αγώνα και της εξορίας, τα οποία, αν και διαφέρουν μορφολογικά μεταξύ τους, τα συνδέουν η θεματική συνάφεια και η νωπή ιστορική εμπειρία.
Η κοινότητα του πόνου θα εκφραστεί με τη μορφή του χορικού («Τρία χορικά», 1944-47). Την εποποιία της Αντίστασης ζωντανεύουν τα δίδυμα έργα «Ρωμιοσύνη» και «Η Κυρά των Αμπελιών» (1945-47). Στον «Πέτρινο χρόνο» (1949), ο λόγος απογυμνώνεται, γίνεται κραυγή που ανεβαίνει από την κόλαση της Μακρονήσου. Συμπύκνωση, εξομολογητικότητα στα απέριττα «Ημερολόγια εξορίας». Παράλληλα, ένα ποίημα ποταμός (5.500 στίχοι), «Οι γειτονιές του κόσμου» (1949-51), «χρονικό» της δεκαετίας 1940-50. Με πολλά ενδιάμεσα στάδια, ο κύκλος κλείνει με την «Ανυπόταχτη πολιτεία» (1952-53), συνειδητοποίηση του βάθους της ήττας της αριστεράς με την επιστροφή στη μουδιασμένη και «εκσυγχρονιζόμενη» Αθήνα. Προσπάθεια επανένταξης και εσωτερικός αγώνας για την ανάκτηση των χαμένων ελπίδων.

1954-67: Το 1954 ο Ρίτσος παντρεύεται τη γιατρό Γαρυφαλιά (Φαλίτσα) Γεωργιάδη. Τα χρόνια που ακολουθούν είναι ανάπαυλα ειρήνης και γαλήνης στο σπιτικό περιβάλλον. Τη γέννηση της κόρης του Έρης ακολουθεί χαρίζει το ευφρόσυνο «Πρωινό άστρο» (1955). Η εποχή αυτή θα φέρει καινούργια καρποφορία. Εσωτερικές διεργασίες και αντικειμενικές συνθήκες αποδεσμεύουν πολύτιμη ύλη που θα οδηγήσει το έργο του στην αιχμή της σύγχρονης ποίησης. Είναι η περίοδος των υψηλών συλλήψεων και των ευρηματικών μορφικών τρόπων της «Τέταρτης διάστασης» (1972), που εγκαινιάζεται με την κλασική στην οικονομία της και την υποβλητική της γοητεία «Σονάτα του σεληνόφωτος» (1956, Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης).
Στα πολύστιχα αυτά ποιήματα –δραματικοί μονόλογοι τα περισσότερα–, ο Ρίτσος με διαφορετικά προσωπεία, σύγχρονα ή μυθολογικά, θα επιχειρήσει καταβυθίσεις στο σκοτεινό πηγάδι της ψυχής και του υποσυνείδητου, θα μιλήσει για τη μοναξιά, την ερωτική στέρηση, το γήρασμα του σώματος και των πραγμάτων («Σονάτα...», «Το νεκρό σπίτι», 1959• «Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού», 1960), θα αναδείξει την αξία της απλής ζωής όπου συντελείται το θαύμα, αποενοχοποιώντας τον αντιήρωα («Ισμήνη», 1972), θα ανατάμει τις συνειδησιακές συγκρούσεις του ατόμου-φορέα της κοινωνικής πράξης («Ορέστης», 1966• «Φιλοκτήτης», 1965). Επίσης, θα επιχειρήσει μια δυναμική ανακατάκτηση του χρόνου μέσα από την ατομική και ιστορική μνήμη («Όταν έρχεται ο Ξένος», 1958).
Παράλληλα με τις συνθέσεις της «Τέταρτης διάστασης», καλλιεργεί συστηματικά το ολιγόστιχο ποίημα, που δείχνει να συμπυκνώνει τους πληθωρικούς μονολόγους. Λιτό, συχνά αινιγματικό, καταγράφει χαμηλόφωνα τις ελάχιστες χειρονομίες, τους ψυχικούς κραδασμούς, καθηλώνει το φευγαλέο καθαγιάζοντας την καθημερινότητα. Ο ποιητής διαλέγεται με τον κόσμο των πραγμάτων (έπιπλα, σκεύη, εργαλεία της δουλειάς), αυτών των «απλών, απτών, αδιανόητων και κατευναστικών αντικειμένων, αυτών των μικρών συσσωρευτών της χρήσιμης ανθρώπινης ενέργειας», καθώς λέει ο ίδιος σχολιάζοντας τις «Μαρτυρίες» (1963, 1966).

1967-72: Αμέσως μετά το πραξικόπημα του 1967, ο Ρίτσος οδηγείται πάλι στην εξορία (Γυάρος, Λέρος) και, στη συνέχεια, τίθεται σε κατ’ οίκον περιορισμό στη Σάμο έως το τέλος του 1970. Παράλληλα, αντιμετωπίζει το φάσμα του θανάτου (νοσηλεύεται στον "Άγιο Σάββα" φρουρούμενος). Από την άλλη, η διάσπαση του ΚΚΕ και η επέμβαση στην Τσεχοσλοβακία κάθε άλλο παρά θα τονώσουν το ηθικό του. Και όμως, η ζοφερή επταετία θα είναι η πιο παραγωγική του περίοδος. Το πλήθος των βραβείων και των τιμητικών διακρίσεων στο εξωτερικό, όπως και οι μεταφράσεις ποιημάτων του σε διάφορες γλώσσες μαρτυρούν την ολοένα και μεγαλύτερη απήχηση του έργου του.
Η τριπλή συλλογή «Πέτρες, Επαναλήψεις, Κιγκλίδωμα» (1968-69) εκδόθηκε δίγλωσση στη Γαλλία: καταγγελία του καθεστώτος, έκφραση πικρίας, αλλά και αίσθημα «απορφανισμού», απόρροια της κρίσης στις σοσιαλιστικές χώρες. Χωρίς να λείπει η αντιστασιακή δόνηση, όπως στο χορικό «Ο Αφανισμός της Μήλος» (1974), ή στα «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας» (1973), το κύριο σώμα των ποιημάτων αυτών διαποτίζεται από αίσθηση ματαιότητας και θανάτου. Σε συλλογές όπως «Ο τοίχος μέσα στον καθρέφτη» (1974), «Διάδρομος και Σκάλα» (1973), «Γραφή τυφλού» (1979) εισβάλλει ο κόσμος του «ημερινού και νυχτερινού εφιάλτη». Ένας κόσμος σακατεμένος, παραμορφωμένος, παρανοϊκός.
Αλλά και σε μονολόγους της «Τέταρτης διάστασης» (1972), όπως ο «Αγαμέμνων», η «Χρυσόθεμις», «Η Ελένη», «Η επιστροφή της Ιφιγένειας», το κέντρο βάρους μετατοπίζεται στο υπαρξιακό πεδίο. Είναι η ώρα των απολογισμών: ο Τρωικός Πόλεμος, η θυσία της Ιφιγένειας, η καθαρτήρια μητροκτονία θέτουν τώρα το τραγικό αναπάντητο ερώτημα: Προς τι;
Και όμως, κατά την περίοδο της δικτατορίας θα ακουστούν συνθέσεις εξόδου που προοιωνίζονται μια καρποφόρα δημιουργία, ενδεικτική της εγρήγορσης, της θεληματικότητας και του πάθους του ακατάβλητου ποιητή.

1972-83: Η "Γκραγκάντα" (1972) και το "Κωδωνοστάσιο" (1974) ευαγγελίζονται τον αντιδικτατορικό ξεσηκωμό (Πολυτεχνείο), αλλά και εγκαινιάζουν νέους εκφραστικούς τρόπους. Μετα-υπερρεαλιστική, εξπρεσιονιστική γραφή, αμάλγαμα λόγιας και λαϊκής γλώσσας. Ένας κόσμος ρευστός, όπου άνθρωποι, ζώα, πράγματα συνδιαλέγονται απειθάρχητα: «...Και τα λόγια διασταυρούμενα, ανταποκρίσεις, απομακρύνσεις, παρεξηγήσεις, τυχαίες συνέχειες –το πιότερο μονόλογοι– λόγια ασυνάρτητα, ασήμαντα, ερευνητικά, αναπάντητα, απαραίτητα...», σχολιάζει ο ίδιος. Ένα αλλόκοτο σύμπαν μυρμηγκιάζει στην αστείρευτη φαντασία του ποιητή. Ίσως αυτό να σημαίνει ο τίτλος «Γίγνεσθαι» (συγκεντρωτικός τόμος που εκδόθηκε το 1988), σε σχέση μ’ ένα προηγούμενο «είναι». Τα «Επινίκια», επίσης συγκεντρωτικός τόμος που περικλείει ποιητικές συνθέσεις από το 1977 έως το 1983, ανακαλούν επικές μνήμες που προβάλλονται στο μέλλον. Ενορατικές συλλήψεις του υπερώριμου Ρίτσου, ο οποίος επενδύει, με όλη την ποιητική σκευή του και τον παράφορο λυρισμό του, άλλη μια φορά στο ιστορικό στοίχημα.
Προέκταση της ποίησής του η πεζή εννεαλογία «Εικονοστάσιο Ανώνυμων Αγίων» (1983-86), σύντηξη ατομικών και κοινωνικών βιωμάτων, αλλά και ερωτικών φαντασιώσεων.

Ο Γιάννης Ρίτσος πέθανε στις 11 Νοεμβρίου 1990, αφήνοντας πενήντα (!) ανέκδοτες συλλογές ποιημάτων.
Οι συλλογές που εκδόθηκαν αμέσως μετά το θάνατό του με τον τίτλο «Αργά, πολύ αργά μέσα στη νύχτα» (1991) είναι η ύστατη χειρονομία του. Απογοητευμένος από τη διάψευση των προσδοκιών του, κοιτάζει κατάματα το θάνατο μεταγγίζοντας και τις τελευταίες στιγμές του στο λόγο. «Γεύση βαθιά του τέλους προηγείται του ποιήματος. Αρχή».

Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Γιάννη Ρίτσου βλ. Βελουδής Γ., «Ρίτσος Γιάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό9α. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988, Κώττη Αγγελική, «Χρονολόγιο Γιάννη Ρίτσου», Νέα Εστία130, Χριστούγεννα 1991, αρ.1547, σ.4-9, Πετρόπουλος Θοδωρής, «Χρονολόγιο Γιάννη Ρίτσου», Διαβάζω205, 21/12/1988, σ.34-46, Κώττη Αγγελική, Γιάννης Ρίτσος • Ένα σχεδίασμα βιογραφίας, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1997 και Παππάς Γιάννης Η., «Χρονολόγιο Γιάννη Ρίτσου», Ελί - τροχος4-5, Χειμώνας 1994-1995, σ.15-31.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

1

• Αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο. Αθήνα, Κέδρος, 1981. (επιμέλεια Αικατερίνη Μακρυνικόλα. Γράφουν οι: Αλεξανδρόπουλος Μήτσος, Αλεξίου Έλλη, Ανδρόνικος Μανόλης, Βασιλικός Βασίλης, Βαφόπουλος Γ.Θ., Βελουδής Γιώργος, Βόρνινγκ Αγγελική, Βρεττάκος Νικηφόρος, Γιατρομανωλάκης Γιώργης, Γκάμπε Ντόρα, Γκιλλιέν Νικολά, Γκραμόν Ντομινίκ, Δεκαβάλλες Αντώνης, Δεσποτόπουλος Κώστας, Δούκα Μάρω, Ρεμόν Ζαν, Ζαμπελεάνου Εουτζέν, Θασίτης Πάνος, Θεοδωράκης Μίκης, Ιλίνσκαγια Σόνια, Οζντεμίρ Ίντζε, Κακλαμανάκη Ρούλα, Κασιαν Νίνα, Κήλυ Έντμουντ, Κοκόλης Ξ.Α., Λακαριέρ Ζακ, Λεμαίρ Ζεράρ - Ζωρζ, Λήβι Πήτερ, Μακρυνικόλα Αικατερίνη, Μαρωνίτης Δ.Ν., Ματεφ Πάβελ, Μερακλής Μ.Γ., Μέρτσαντ Πωλ, Μιλλιέξ - Γκρίτση Τατιάνα, Μιλλιέξ Ροζέ, Μοσκώφ Κωστής, Μπανους Μαρία, Μπελέτσκι Αντρέι, Μπόγκζα Τζεο, Μποζίλωφ Μποζινταρ, Μποσκέ Αλαίν, Μυρσιάδης Κώστας, Νεσίν Αζίζ, Ντιντιέρ-Καστίγιο Μιγκέλ, Οικονόμου Ζήσης, Παπ Αρπαντ, Παπαγεωργίου Κώστας, Πέρι Μάσσιμο, Πολεβοϊ Μπορίς, Πολίτης Λίνος, Πρεβελάκης Παντελής, Προκοπάκη Χρύσα, Ρότολο Βιντσέντσο, Σάββας Μηνάς, Σαββίδης Γ.Π., Σαμαράκης Αντώνης, Σάμπο Καλμάν, Σαντζίλιο Κρεσέντσιο, Σαντζίλιο Τίνο, Σερένι Βιτόριο, Σιώτης Ντίνος, Σκιαδάς Αριστόξενος Δ., Σοκολιούκ Βικτόρ, Στυλιανός Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας, Ταμπάρ Πιερ, Τοπούζης Κώστας, Τρυς Ρενέ, Τσαρούχης Γιάννης, Τσερνισοβα Τατιάνα, Φραγκόπουλος Θ.Δ., Φράιερ Κίμων)
• Βελουδής Γιώργος, Γιάννης Ρίτσος: Προβλήματα μελέτης του έργου του. Αθήνα, Κέδρος, 1983.
• Βελουδής Γιώργος, Προσεγγίσεις στο έργο του Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Κέδρος, 1984.
• Βελουδής Γιώργος, «Ρίτσος Γιάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό9α. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988.
• Γιάννης Ρίτσος · Μελέτες για το έργο του · Γράφουν: Αραγκόν · Αλεξανδρόπουλος Μ. · Αναγνωστάκη Ν. · Ιλίνσκαγια Σ. · Μπανούς Μ. · Μπηαν Π. · Σπανος Β. Ουϊλ. · Θασίτης Π. · Κακλαμανάκη Ρ. · Κουλουφάκος Κ. · Λειβαδίτης Τ. Αθήνα, Διογένης, 1975.
• Γκίνης Σπύρος Α., Για τον Γιάννη Ρίτσο. Αθήνα, Ιστορική Έρευνα, 1974.
• Γκιβάλου-Κατσίκη Άντα, «Ο μύθος και η πραγματικότητα στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου (μερικές επισημάνσεις)», Νέα Εποχή206, 1-2/1991, σ.8-20.
• Διαλησμάς Στέφανος, Εισαγωγή στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Επικαιρότητα, 1981.
• Κακλαμανάκη Ρούλα, «Απόσταγμα αισθητικής λειτουργίας» (κριτική για το Ρόπτρο), Διαβάζω13, 9/1978, σ.60-61.
• Κεντρώτης Γιώργος, «Η Ελένη ή Το τρίτο ρόδο · Μια συγκριτική και ερμηνευτική προσέγγιση του ποιήματος του Γιάννη Ρίτσου Η Ελένη», Πόρφυρας81-82 (Κέρκυρα), 4-9/1996, σ.577-594.
• Λαμπρινού Χρύσα, Για την Τριλογία του Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, 1964 (ανάτυπο από την Επιθεώρηση Τέχνης110, 2/1964, σ.159-172).
• Μακρυνικόλα Αικατερίνη (επιμέλεια), Ο Αραγκόν για το Ρίτσο. Αθήνα, Κέδρος, 1983.
• Μακρυνικόλα Αικατερίνη, Βιβλιογραφία Γιάννη Ρίτσου · 1924-1989. Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας · Ιδρυτής Σχολή Μωραϊτη, 1993.
• Μαρωνίτης Δ.Ν., «Προβλήματα ποιητικής οικονομίας στο έργο του Γιάννη Ρίτσου», Η λέξη8, 10/1981.
• Μαστροδημήτρης Π.Δ., Εγκώμιο στον ποιητή Γιάννη Ρίτσο. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1987.
• Μπήαν Πήτερ, Αντίθεση και σύνθεση στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου · μετάφραση Γιάννης Κρητικός · επιμέλεια Αικατερίνη Μακρυνικόλα. Αθήνα, Κέδρος, 1980.
• Παπαντωνάκης Γ.Δ., Εισαγωγή στην παιδική ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Οδυσσέας, 1996.
• Παράσχος Κλέων, «Γιάννη Ρίτσου: Τρακτέρ», Νέα Εστία16, ετ.Η΄, 15/10/1934, αρ.188, σ.955-956.
• Πιερά Ζεράρ, Η μακριά πορεία ενός ποιητή · μετ. Ελένη Γαρίδη. Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Πρεβελάκης Παντελής, Ο ποιητής Γιάννης Ρϊτσος · Συνολική θεώρηση του έργου του. Αθήνα, Κέδρος, 1981.
• Προκοπάκη Χρύσα, Η πορεία προς τη Γκραγκάντα · ή οι περιπέτειες του οράματος. Αθήνα, Κέδρος, 1981.
• Ρίτσου-Γλέζου Λούλα, Τα παιδικά χρόνια του αδελφού μου Γιάννη Ρίτσου · Καταγραφή αφήγησης και επιμέλεια Μιχάλης Δημητρίου. Αθήνα, Κέδρος, 1981.
• Σάββας Μηνάς, «Ο Ευριπίδης επαυξημένος μέσα από τη Φαίδρα του Γιάννη Ρίτσου», Πόρφυρας79, (Κέρκυρα), 10-12/1996, σ.36-42.
• Σαντζίλιο Κρεσέντσιο, Μύθος και ποίηση στον Ρίτσο · μετ. Θόδωρος Ιωαννίδης. Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Τοπούζης Κώστας, Γιάννης Ρίτσος · Πρώτες σημειώσεις στο έργο του. Αθήνα, Κέδρος, 1979.
Αφιερώματα περιοδικών
• Αντί3, 19/7/1975, αρ.23.
• Αιολικά γράμματα6, 3-6-/1976, αρ.32-33.
• The Falcon , Άνοιξη 1978.
• Δρόμοι της ειρήνης, VII-IIX/1979.
• Θεατρικά Τετράδια1, 1/1980, αρ.2.
• Η λέξη7, 9/1981.
• Διαβάζω205, 21/12/1988.
• Νέα Εστία130, Χριστούγεννα 1991, αρ.1547.
• Ελί-τροχος4-5, Χειμώνας 1994-1995.
1. Για εξαντλητική βιβλιογραφία και εργογραφία του Γιάννη Ρίτσου ως το 1989 βλ. Μακρυνικόλα Αικατερίνη, Βιβλιογραφία Γιάννη Ρίτσου · 1924-1989. Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας · Ιδρυτής Σχολή Μωραϊτη, 1993.

Εργογραφία

(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1
Ι.Ποίηση
• Τρακτέρ. Αθήνα, Γκοβόστης, 1934.
• Πυραμίδες . Αθήνα, Γκοβόστης, 1935.
• Επιτάφιος. Αθήνα, εκδ. Ριζοσπάστη, 1936.
• Το τραγούδι της αδελφής μου . Αθήνα, Γκοβόστης, 1937.
• Εαρινή συμφωνία . Αθήνα, Γκοβόστης, 1938.
• Το εμβατήριο του Ωκεανού . Αθήνα, Γκοβόστης, 1940.
• Παλιά μαζούρκα σε ρυθμό βροχής. Αθήνα, Γκοβόστης, 1943.
• Δοκιμασία. Αθήνα, Γκοβόστης, 1943 (οριστική μορφή το 1961 στον τόμο Ποιήματα Α’).
• Ο σύντροφός μας · Νίκος Ζαχαριάδης. Αθήνα, Γκοβόστης, 1945.
• Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο. Βουκουρέστι, εκδοτικό Νέα Ελλάδα, 1952.
• Αγρύπνια . Αθήνα, Η Πυξίδα, 1954.
• Πρωινό Άστρο · Μικρή Εγκυκλοπαίδεια υποκοριστικών για την κορούλα μου. Αθήνα, 1955.
• Η σονάτα του σεληνόφωτος . Αθήνα, Κέδρος, 1956.
• Χρονικό . Αθήνα, Δίφρος, 1957.
• Αποχαιρετισμός · Οι τελευταίες ώρες του Γρηγόρη Αυξεντίου μες στη φλεγόμενη σπηλιά . Αθήνα, Κέδρος, 1957.
• Μακρονησιώτικα [=Πέτρινος χρόνος] (Μακρόνησος, Αύγουστος - Σεπτέμβρης 1949). Βουκουρέστι, Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις, 1957.
• Οι γειτονιές του κόσμου . Βουκουρέστι, Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις, 1957.
• Υδρία · Ελεγεία για μια σύντομη άνοιξη . Αθήνα, 1957.
• Χειμερινή διαύγεια . Αθήνα, Κέδρος, 1957.
• Όταν έρχεται ο Ξένος (1958). Αθήνα, Κέδρος, 1958.
• Ανυπόταχτη Πολιτεία . Βουκουρέστι, Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις, 1958.
• Η αρχιτεκτονική των δέντρων. Βουκουρέστι, Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις, 1958.
• Οι γερόντισσες και η θάλασσα · Χορικό. Αθήνα, Δίφρος, 1959.
• Το παράθυρο . Αθήνα, Κέδρος, 1960.
• Η γέφυρα . Αθήνα, Κέδρος, 1960.
• Ο Μαύρος Άγιος . Αθήνα, Κέδρος, 1961.
• Το νεκρό σπίτι . Αθήνα, Κέδρος, 1962.
• Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού . Αθήνα, Κέδρος, 1962.
• Το δέντρο της φυλακής και οι γυναίκες · Πέντε ξυλογραφίες της Ζιζής Μακρή. Αθήνα, εκδ. Επιθεώρησης Τέχνης, 1963.
• 12 ποιήματα για τον Καβάφη . Αθήνα, Κέδρος, 1963.
• Μαρτυρίες · Σειρά πρώτη . Αθήνα, Κέδρος, 1963.
• Παιχνίδια τ’ ουρανού και του νερού. Αθήνα, Κέδρος, 1964.
• Φιλοκτήτης . Αθήνα, Κέδρος, 1965.
• Ρωμιοσύνη. Αθήνα, Θεμέλιο, 1966.
• Μαρτυρίες · Σειρά δεύτερη. Αθήνα, Κέδρος, 1966.
• Ορέστης. Αθήνα, Κέδρος, 1966.
• Όστραβα. Αθήνα, Κέδρος, 1967.
• Pierres Repetitions Barreaux - Πέτρες, Επαναλήψεις, Κιγκλίδωμα. Gallimard, Paris, 1971. (πρώτη ελληνική έκδοση - Αθήνα, Κέδρος, 1972)
• Η Ελένη (1970). Αθήνα, Κέδρος, 1972.
• Χειρονομίες . Αθήνα, Κέδρος, 1972.
• Τέταρτη διάσταση . Αθήνα, Κέδρος, 1972.
• Η επιστροφή της Ιφιγένειας . Αθήνα, Κέδρος, 1972.
• Χρυσόθεμις . Αθήνα, Κέδρος, 1972.
• Ισμήνη . Αθήνα, Κέδρος, 1972.
• Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας. Αθήνα, Κέδρος, 1973.
• Διάδρομος και σκάλα. Αθήνα, Κέδρος, 1973.
• Γκραγκάντα . Αθήνα, Κέδρος, 1973.
• Ο αφανισμός της Μήλος . Αθήνα, Κέδρος, 1974.
• Σεπτήρια και δαφνηφόρια · Ένας ποιητής ένα ποίημα · Γιάννης Ρίτσος. Αθήνα, Αστερίας, 1973.
• Καπνισμένο τσουκάλι . Αθήνα, Κέδρος, 1974.
• Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο . Αθήνα, Κέδρος, 1974.
• Κωδωνοστάσιο . Αθήνα, Κέδρος, 1974.
• Ο τοίχος μέσα στον καθρέφτη. Αθήνα, Κέδρος, 1974.
• Χάρτινα. Αθήνα, Κέδρος, 1974.
• Η Κυρά των Αμπελιών . Αθήνα, Κέδρος, 1975.
• Η τελευταία προ Ανθρώπου εκατονταετία . Αθήνα, Κέδρος, 1975.
• Τα Επικαιρικά. Αθήνα, Κέδρος, 1975.
• Το υστερόγραφο της δόξας · Άρης Βελουχιώτης . Αθήνα, Κέδρος, 1975.
• Ημερολόγια εξορίας · 1948-1950. Αθήνα, Κέδρος, 1975.
• Μαντατοφόρες. Αθήνα, Κέδρος, 1975.
• Θυρωρείο. Αθήνα, Κέδρος, 1976.
• Το μακρινό . Αθήνα, Κέδρος, 1977.
• Γίγνεσθαι · Προμετωπίδα Γιάννη Τσαρούχη. Αθήνα, Κέδρος, 1977.
• Το ρόπτρο . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Τα παιδιά της ΚΝΕ. Αθήνα, εκδ. Οδηγητή, 1977.
• Λοιπόν ; Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Βολιδοσκόπος . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Η Πύλη . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Τροχονόμος . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Τοιχοκολλητής . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Μονεμβασιώτισσες . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Το σώμα και το αίμα. Αθήνα, Κέδρος,1978.
• Το τερατώδες αριστούργημα . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Φαίδρα . Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα · Σχέδια Τζένη Δρόσου. Αθήνα, Κέδρος, 1978.
• Γραφή τυφλού. Αθήνα, Κέδρος, 1979.
• Μονόχορδα . Αθήνα, Κέδρος, 1980.
• Πάροδος. Αθήνα, Κέδρος, 1980.
• Διαφάνεια. Αθήνα, Κέδρος, 1980.
• Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού · Σχέδια Τζένη Δρόσου. Αθήνα, Κέδρος, 1981.
• Τα Ερωτικά . Αθήνα, Κέδρος, 1981.
• Συντροφικά τραγούδια . Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή, 1981.
• Ιταλικό τρίπτυχο. Αθήνα, Κέδρος, 1982.
• Υπόκωφα . Αθήνα, Κέδρος, 1982.
• Μονοβασιά . Αθήνα, Κέδρος, 1982.
• Αριόστος ο Προσεχτικός αφηγείται στιγμές του βίου του και του ύπνου του (1942-1971). Αθήνα, Κέδρος, 1982.
• Το χορικό των σφουγγαράδων . Αθήνα, Κέδρος, 1983.
• Τειρεσίας . Αθήνα, Κέδρος, 1983.
• Τι παράξενα πράματα · Μυθιστόρημα (;) . Αθήνα, Κέδρος, 1983.
• Με το σκούντημα του αγκώνα. Αθήνα, Κέδρος, 1984.
• Ταναγραίες . Αθήνα, Κέδρος, 1984.
• Ίσως να’ναι κι έτσι . Αθήνα, Κέδρος, 1985.
• Επινίκια. Αθήνα, Κέδρος, 1984.
• Ο γέροντας με τους χαρταϊτούς . Αθήνα, Κέδρος, 1985.
• Όχι μονάχα για σένα . Αθήνα, Κέδρος, 1985.
• Σφραγισμένα μ’ ένα χαμόγελο . Αθήνα, Κέδρος, 1986.
• Λιγοστεύουν οι ερωτήσεις 1-9. Αθήνα, Κέδρος, 1986.
• Ο Αριόστος αρνείται να γίνει Άγιος · Πεζογράφημα. Αθήνα, Κέδρος, 1986.
• Ανταποκρίσεις . Αθήνα, Κέδρος, 1987.
• 3 x 111 Τρίστιχα . Αθήνα, Κέδρος, 1987.
ΙΙ. Μελέτες
• Μελετήματα· Μαγιακόβσκη - Χικμέτ - Έρενμπουργκ - Ελυάρ - “Μαρτυρίες” - “Θυρωρείο”. Αθήνα, Κέδρος, 1974.
ΙΙΙ.Θέατρο
• Πέρα απ’ τον ίσκιο των κυπαρισσιών · Επικό δράμα σε τρεις πράξεις - 27 εικόνες. Βουκουρέστι, Πολιτικές και Λογοτεχνικές εκδόσεις, 1958.
• Μια γυναίκα πλάι στη θάλασσα · Δράμα σε τρεις πράξεις. Βουκουρέστι, Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις, 1959.
ΙV. Μεταφράσεις
• Ναζίμ Χικμέτ · Ποιήματα · Μεταφραστής Πέτρος Βελιώτης [= Γιάννης Ρίτσος]. Αθήνα, Σύγχρονα βιβλία, 1953.
• Αλέξη Τολστόη · (διασκευή) · Η γκρινιάρα κατσίκα και άλλα ρωσικά λαϊκά παραμύθια · Μετάφραση από τα ρωσικά: Α. Σαραντόπουλου · Διασκευή στα ελληνικά: Πέτρου Βελιώτη [=Γιάννη Ρίτσου]. Αθήνα, Κέδρος, 1956.
• Αλεξάνδρου Μπλοκ · Οι δώδεκα · απόδοση Γιάννη Ρίτσου · Σχέδια και επιμέλεια Τ. Καλμούχου. Αθήνα, Κέδρος, 1957.
• Ανθολογία ρουμανικής ποίησης · Πρόλογος και απόδοση Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Κέδρος, 1961.
• Αττίλα Γιόζεφ · Ποιήματα · Μετάφραση Νικηφόρου Βρεττάκου, Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Κέδρος, 1963.
• Βλαντιμίρ Μαγιακόβσκη · Ποιήματα · Πρόλογος και απόδοση Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Κέδρος, 1964.
• Ντόρα Γκάμπε · Εγώ, η μητέρα μου κι ο κόσμος · Μετάφραση Γιάννη Ρίτσου · Εικόνες Φώτη Φιλιακου. Αθήνα, Κέδρος, 1965.
• Ναζίμ Χικμέτ · Ποιήματα · Πρόλογος και απόδοση Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Κέδρος, 1966.
• Ηλία Έρενμπουργκ · Το δέντρο · Πρόλογος και απόδοση Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Κέδρος, 1966.
• Νικολας Γκιλλιέν · Ο μεγάλος ζωολογικός κήπος · απόδοση Γιάννη Ρίτσου. Αθήνα, Θεμέλιο, 1966.
• Σεργκέη Γιεσενιν · Ποιήματα · Απόδοση Γιάννη Ρίτσου · Βασισμένη στην κατά λέξη μετάφραση της Κατίνας Ζορμπαλά. Αθήνα, Κέδρος, 1981.
• Φερεϋντούν Φαριάντ · Όνειρα με χαρταετούς και περιστέρια · Απόδοση Γιάννης Ρίτσος. Αθήνα, Κέδρος, 1988.
V. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
• Ποιήματα 1930-1960· Τόμος Α΄. Αθήνα, Κέδρος, 1961.
• Ποιήματα 1930-1960· Τόμος Β΄. Αθήνα, Κέδρος, 1961.
• Ποιήματα 1930-1960 · Τόμος Γ΄. Αθήνα, Κέδρος, 1964.
• Ποιήματα 1938-1971 · Τόμος Δ΄. Αθήνα, Κέδρος, 1975.
• ΠοιήματαΙΒ΄. Αθήνα, Κέδρος, 1997.
• Γλυκειά μου Λούλα· επιμέλεια Δέσποινα Γλέζου. Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1997 (αλληλογραφία του Γιάννη Ρίτσου με την αδελφή του).

1. Για εξαντλητική βιβλιογραφία και του Γιάννη Ρίτσου ως το 1989 βλ. Μακρυνικόλα Αικατερίνη, Βιβλιογραφία Γιάννη Ρίτσου · 1924-1989. Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας · Ιδρυτής Σχολή Μωραϊτη, 1993.

Επιπλέον Πληροφορίες

Χειρόγραφα του λογοτέχνη υπάρχουν στο Γενικό Αρχείο του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α.)

Νέα αναζήτηση

Εφημερίδα της εφηβείας

2010-03-07T19:33:00.002+02:00

Τι να πρωτοκλέψει κανείς;
Βγάζουν μάτι, κι όμως μου ξέφυγε!
Άκου εφημερίδα της εφηβείας!
Αμ! Άμα είναι έτσι δημιουργική η εφηβεία, της βγάζω το καπέλο!

Εκεί θα βρείτε και την συνέντευξη της κόρης του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, της Έρης!

Ο Μανώλης Γλέζος διαβάζει Ρίτσο

2010-03-07T19:09:00.002+02:00

Στο Μανόλη Γλέζο...

«σ΄αυτό το δρόμο δεν υπάρχουν λιποτάχτες….»

[21.03.2009, Μουσείο Μπενάκη, παγκόσμια ημέρα ποίησης]

«… Η ρίζα μένει.

Ο καμένος σταυρός πετάει φύλλα

Πολύς ουρανός, πολλή καρδιά, δε λείπει τίποτα.

Γιατί οι γιορτές μας δεν τέλειωσαν , αδέλφια μου. Οι πιο καλές γιορτές μας αρχίζουν πάντοτε αύριο.

Άντε , λοιπόν, ετοίμασε για όλα την καρδιά σου.

Σ΄αυτόν το δρόμο δεν υπάρχουν λιποτάχτες. Σ΄αυτόν το δρόμο δεν πεθαίνει κανένας…»

(Γιάννη Ρίτσου, Ανυπότακτη Πολιτεία , απόσπ.)

Εσείς δείτε εκεί, γίνεται ένας πολύ καλός διάλογος!

Αυτά τα δέντρα...

2010-02-25T01:24:00.000+02:00

Από Χρυσόμυγα

2010-02-17T02:33:00.000+02:00

Δευτέρα, 15 Φεβρουαρίου 2010

Γιάννης Ρίτσος, Ρωμιοσύνη

ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ: Διαβάζει ο Γιάννης Ρίτσος (Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού)

Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό,

αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ' τα ξένα βήματα,
αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο,
αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο.

Στη Ρωμιοσύνη, όπως αποκαλύπτει ο τίτλος, ο ποιητής υμνεί τη δύναμη του Ρωμιού, του Έλληνα, σε όλη την Οικουμένη. Ο Ρίτσος γίνεται καθολικός και παγκόσμιος ποιητής.

"Τέσσερις στίχοι, νοηματικά αυτόνομοι. Τέσσερα υποκείμενα ("δέντρα", "πέτρες", "πρόσωπα", "καρδιές"). Κοινό ρήμα, "δε βολεύονται", που πάει να πει ότι τα τέσσερα υποκείμενα έχουν κοινά αισθήματα, κοινή αντίδραση, άρα είναι ομοειδή. Δέντρα-πέτρες-πρόσωπα-καρδιές έχουν την ίδια συμπεριφορά, σαν μέλη της ίδιας κοινότητας. Δεν ισχύει καμιά διάκριση μεταξύ φυσικού και ανθρώπινου. Η κοινή στάση κι η κοινή απαίτηση έχει ως αντικείμενο το ακέραιο: Όλο τον ουρανό, όλο τον τόπο, μόνο τον ήλιο, μόνο το δίκιο. Άνθρωποι και φύση σε μια πλήρη αλληλεγγυότητα συμπεριφέρονται ως αυτοδίκαιοι κάτοχοι όλων των αξιών. Η φύση προσφέρει στον άνθρωπο ένα όραμα πληρότητας. Δεν επιδέχεται "εκπτώσεις", δεν ανέχεται κανέναν ακρωτηριασμό, δεν μπορεί να συμβιώσει με το λειψό και το μισερό, συνεπώς απορρίπτει κάθε μορφή υποδούλωσης (τα "ξένα βήματα" υποδηλώνουν τον κατακτητή). Η φύση λοιπόν διακρίνεται από ένα ορισμένο ήθος και εμπνέει ένα ανάλογο ανθρώπινο ήθος. Μεταγράφει στο πεδίο των ανθρώπινων αξιών τη δεσπόζουσα φυσική κατηγορία της πληρότητας σε ένστικτο ανεξαρτησίας".

(από την εισήγηση του Ερατοσθένη Γ. Καψωμένου με θέμα "Παράδοση και πρωτοπορία στην ποίηση και την ποιητική του Γιάννη Ρίτσου", που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου "Ο Ποιητής και Πολίτης Γιάννης Ρίτσος").

Eτούτο το τοπίο είναι σκληρό σαν τη σιωπή,
σφίγγει στον κόρφο του τα πυρωμένα του λιθάρια,
σφίγγει στο φως τις ορφανές ελιές του και τ' αμπέλια του, σφίγγει τα δόντια. Δεν υπάρχει νερό. Mονάχα φως.
O δρόμος χάνεται στο φως κι ο ίσκιος της μάντρας είναι σίδερο.

Mαρμάρωσαν τα δέντρα, τα ποτάμια κ' οι φωνές μες στον ασβέστη του ήλιου.
H ρίζα σκοντάφτει στο μάρμαρο. Tα σκονισμένα σκοίνα.
Tο μουλάρι κι ο βράχος. Λαχανιάζουν. Δεν υπάρχει νερό.
Όλοι διψάνε. Xρόνια τώρα. Όλοι μασάνε μια μπουκιά ουρανό
πάνου απ' την πίκρα τους.
Tα μάτια τους είναι κόκκινα απ' την αγρύπνια,
μια βαθιά χαρακιά σφηνωμένη ανάμεσα στα φρύδια τους σαν ένα κυπαρίσσι ανάμεσα σε δυο βουνά το λιόγερμα.

Tο χέρι τους είναι κολλημένο στο ντουφέκι
το ντουφέκι είναι συνέχεια του χεριού τους
το χέρι τους είναι συνέχεια της ψυχής τους -
έχουν στα χείλια τους απάνου το θυμό
κι έχουνε τον καημό βαθιά βαθιά στα μάτια τους
σαν ένα αστέρι σε μια γούβα αλάτι.

Όταν σφίγγουν το χέρι, ο ήλιος είναι βέβαιος για τον κόσμο
όταν χαμογελάνε, ένα μικρό χελιδόνι φεύγει μεσ` απ` τα άγρια γένια τους
όταν κοιμούνται, δώδεκα άστρα πέφτουν απ' τις άδειες τσέπες τους όταν σκοτώνονται, η ζωή τραβάει την ανηφόρα με σημαίες και με ταμπούρλα.

Ακολουθούν τα χαρακτηριστικά του τοπίου: "Ετούτο το τοπίο είναι σκληρό σαν τη σιωπή". "Τα δέντρα, οι πέτρες, ο ήλιος, ο ουρανός, το χρώμα, το τοπίο που σφίγγει τις ορφανές ελιές, είναι ένας χώρος οικείος και φωτεινός, που μέσα στη φωτεινότητά του προβαίνει σαν ένας χώρος πολιορκημένος από στεριά και θάλασσα. Κι όμως, την ίδια στιγμή της έσχατης δοκιμασίας, αυτή η πολιορκία, αυτή η πίκρα και ο θάνατος, αναιρούνται και από τη φθορά αναπηδά αβίαστα η ανακαινιζόμενη ζωή, ένα θαύμα εξακοντισμένο στόν ορίζοντα".

("Νέα Εστία" - Γιάννης Ρίτσος - Χριστούγεννα 1991)

Tόσα χρόνια όλοι πεινάνε, όλοι διψάνε, όλοι σκοτώνονται
πολιορκημένοι από στεριά και θάλασσα,
έφαγε η κάψα τα χωράφια τους κ' η αρμύρα πότισε τα σπίτια τους
ο αγέρας έριξε τις πόρτες τους και τις λίγες πασχαλιές της πλατείας
από τις τρύπες του πανωφοριού τους μπαινοβγαίνει ο θάνατος
η γλώσσα τους είναι στυφή σαν το κυπαρισσόμηλο
πέθαναν τα σκυλιά τους τυλιγμένα στον ίσκιο τους
η βροχή χτυπάει στα κόκκαλά τους.

Πάνου στα καραούλια πετρωμένοι καπνίζουν τη σβουνιά και τη νύχτα βιγλίζοντας το μανιασμένο πέλαγο όπου βούλιαξε το σπασμένο κατάρτι του φεγγαριού.
Tο ψωμί σώθηκε, τα βόλια σώθηκαν, γεμίζουν τώρα τα κανόνια τους μόνο με την καρδιά τους.

Tόσα χρόνια πολιορκημένοι από στεριά και θάλασσα
όλοι πεινάνε, όλοι σκοτώνονται και κανένας δεν πέθανε -
πάνου στα καραούλια λάμπουνε τα μάτια τους,
μια μεγάλη σημαία, μια μεγάλη φωτιά κατακόκκινη
και κάθε αυγή χιλιάδες περιστέρια φεύγουν απ' τα χέρια τους
για τις τέσσερις πόρτες του ορίζοντα.

"Ο ποιητής με την υπέροχη ποιητική σύλληψη αποκαλύπτει τη δύναμη της θέλησης και την αξία του αγώνα για ελευθερία. Το ποίημα αυτό θα μπορούσε να συνεξεταστεί με τους Ελεύθερους Πολιορκημένους του Σολωμού. Το ποίημα οδηγείται στην κορύφωση μέσα από έντονο λυρισμό, από υπέροχες εικόνες, ιδέες, αξίες και λεκτικές επιλογές με κατακλείδα στην τελευταία στροφή την ασύλληπτη δύναμη των αγωνιστών, που αναδεικνύεται με τη λογική αντίφαση, που, παρά τις στερήσεις και τους θανάτους, φέρνουν το νέο μήνυμα της ζωής, με τη λάμψη των ματιών τους. Ο ποιητής προφητεύει το μέλλον ως παρόν με την επικράτηση της Ελευθερίας και Δικαιοσύνης, π.χ. «πάνου στα καραούλια λάμπουνε τα μάτια τους/ μια μεγάλη σημαία, μια μεγάλη φωτιά κατακόκκινη/ και κάθε αυγή χιλιάδες περιστέρια φεύγουν απ΄τα χέρια τους/ για τις τέσσερις πόρτες του ορίζοντα.». Οι στίχοι αυτοί με τη σημειωτική του «κατακόκκινου» (πολιτικό στίγμα) ως οικουμενικού συμβόλου, της σημαίας, της φωτιάς και των περιστεριών, που φέρνουν το αισιόδοξο μήνυμα σε όλο τον πλανήτη, ηχούν ως θούριος, τύπου Ρήγα Φεραίου και πιστοποιούν τη θέληση των αγωνιστών για επιτυχία του αγώνα τους μέσα από μια ξεχωριστή εικονοποιϊα και πολυσημική χρήση των λέξεων".

(Χριστίνα Αργυροπούλου, "Ο Σχολικός Ρίτσος και συνομιλία του έργου του με την ιστορία και τα κοινωνικά δρώμενα".).

Από Αρισμαρί

2010-02-11T00:25:00.000+02:00

Πέμπτη, 04 Φεβρουαρίου 2010

Ο Σχολικός Ρίτσος και συνομιλία του έργου του με την ιστορία και τα κοινωνικά δρώμενα

Στο ηλεκτρονικό λογοτεχνικό περιοδικό Διαπολιτισμός δημοσιεύτηκε ομιλία της κας Χριστίνας Αργυροπούλου, Επίτιμης Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και Αντιπροέδρου της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων με θέμα: "Ο Σχολικός Ρίτσος και συνομιλία του έργου του με την ιστορία και τα κοινωνικά δρώμενα".
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα στις 31 Ιανουαρίου 2010 στην εκδήλωση της κοπής της πίτας του Συνδέσμου Φιλολόγων Πατρών.

Αναφερόμενη στο σχολικό Γιάννη Ρίτσο η κα Αργυροπούλου υποστηρίζει: "Το έργο του Γιάννη Ρίτσου μπορούμε να το μελετήσουμε από πολλές οπτικές, π.χ. αισθητικές, θεωρία της λογοτεχνίας, συνομιλία της ποίησής του με την ιστορία, με την κοινωνική επανάσταση, με την αρχαιότητα, με την ελληνικότητα ως τοπίο, ως ήθη, έθιμα και ως αξίες που εγγράφονται στο έργο του κ.ά. Σχετικά με την ανθολογημένη ποίηση του Ρίτσου, που ανθολογείται και στις τρεις τάξεις του γυμνασίου, στη Β΄ λυκείου και με ολόκληρο έργο τη Σονάτα του Σεληνόφωτος στη Θεωρητική Κατεύθυνση μπορούμε να το μελετήσουμε με εναλλακτικές διδακτικές πρακτικές ως εξής:

Μελέτη της ανθολογημένης ποίησης του Γιάννη Ρίτσου με ένταξη του μέρους στο όλον (Ρωμιοσύνη, Ο τόπος μας, Ανυπόταχτη πολιτεία, Αυτόπτης μάρτυρας).
Μελέτη στον άξονα: Συνομιλία λογοτεχνίας και ιστορίας.
Μελέτη σε ομάδες με συνεξέταση και άλλων δημιουργών στον άξονα: Βιώματα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε έργα ποιητικά και πεζά: Γιάννης Ρίτσος Ρωμιοσύνη, Οδυσσέας Ελύτης «Στα χτήματα βαδίσαμε όλη μέρα…», «Τα πάθη, άσμα η΄», Το Άξιον εστί , Άγγελος Τερζάκης Απρίλης και Γιάννης Μπεράτης Το πλατύ ποτάμι".

Προτείνει εναλλακτικές διδακτικές πρακτικές βασισμένες στο τρίπτυχο "ανάγνωση-απόλαυση-κατανόηση που στοχεύουν στην:

ουσιαστική επικοινωνία του μαθητή με το λογοτεχνικό κείμενο σε μορφή και περιεχόμενο,
καλλιέργεια δεξιοτήτων (αναγνωστικές, γλωσσικές, αισθητικές, κοινωνικές),
προετοιμασία του μαθητή για τη δική του κριτική ανάγνωση κ.ά.

Οι διδακτικές προτάσεις τονίζει ότι είναι ενδεικτικές και μπορούν να προσαρμοστούν στις συνθήκες της κάθε τάξης.

Οι εναλλακτικοί τρόποι διδασκαλίας, η αξιοποίηση επιλεγμένου εποπτικού υλικού και της τεχνολογίας (λογισμικά, διαδίκτυο κ.ά) μπορούν να φέρουν κοντά στη λογοτεχνία τους μαθητές, οι οποίοι θα βγουν κερδισμένοι, καθώς θα διευρύνουν τις εμπειρίες τους, θα επικοινωνήσουν με την καλλιεργημένη λογοτεχνική γλώσσα και θα ενισχυθούν γλωσσικά, θα κατανοήσουν την οργάνωση των κειμένων και θα ασκηθούν στην αποκωδικοποίησή τους.

Στα χιόνια

2010-02-07T02:15:00.001+02:00

Από φεις μπουκ

2010-01-20T16:45:00.000+02:00

"ΟΡΕΣΤΗΣ" 20 Χρόνια μετά - 1989 - 2009 - ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΜΟΝΟΛΟΓΩΝ

Διοργανωτής:	ΘΕΑΤΡΟ ΣΥΝ ΚΑΤΙ
Είδος:	Μουσική/Τέχνες - Παράσταση
Δίκτυο:	Παγκόσμιες

Έναρξη:	Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2009 στις 10:30 μ.μ.
Λήξη:	Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2009 στις 12:50 μ.μ.
Τοποθεσία:	θέατρο « ΕΝΑΣΤΡΟΝ » Κρατήσεις θέσεων τηλ : 210.72 49 638
Οδός:	Μπουμπουλίνας και Δεληγιάννη 19 -ΑΘΗΝΑ
Πόλη:	Athens, Greece
	Προβολή Χάρτη Google MapQuest Microsoft Yahoo

Περιγραφή

Επαναλαμβάνεται για μία μόνο παράσταση
Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010 ώρα 22:30
στο θέατρο « ΕΝΑΣΤΡΟΝ » Κρατήσεις θέσεων τηλ : 210.72 49 638 .

"ΟΡΕΣΤΗΣ" του Γιάννη Ρίτσου
από το "Θέατρο 22 Μαΐου"

Σκηνοθεσία / ερμηνεία : Νίκος Αϊβαλής
Εικαστική επιμέλεια : Γιάννης Μιγάδης
Μουσική : Μιχάλης Ανδρονίκου
Φωνητικά : Σίσσυ Κασσάνδρα
Καπέλα Κλυταιμνήστρας : Κατερίνα Καρούσου

Στο πλαίσιο του "Φεστιβάλ Γιάννη Ρίτσου", που είναι αφιερωμένο στον Μίνω Βολανάκη και διοργανώνει το "Θέατρο Συν Κάτι" στο Θέατρο "ΕΝΑΣΤΡΟΝ",
ο ηθοποιός και ραδιοφωνικός παραγωγός Νίκος Αϊβαλής παρουσιάζει
σε πέντε παραστάσεις, το σπαρακτικό κείμενο / μονόλογο του ποιητή.

Μόνο για 5 παραστάσεις

ΕΝΑΡΞΗ
Τετάρτη : 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 22:30
Παρασκευή : 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 22:30 και 24:00 Μεταμεσονύκτια
Σάββατο : 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 18:30 και 24:00 Μεταμεσονύκτια
Θέατρο "ΕΝΑΣΤΡΟΝ", οδός Δεληγιάννη 15 & Μπουμπουλίνας - Εξάρχεια.
Τηλ/νο: 210 -82 52 311

Ο Ορέστης του Γιάννη Ρίτσου κι εγώ...

1982 - Η σχέση μας ξεκίνησε όταν πρωτοέπαιξα τον Ορέστη βουβό, στη Χρυσόθεμη του ποιητή, με την εξαιρετική Νίκη Τριανταφυλλίδη, σε σκηνοθεσία του Λευτέρη Χαρωνίτη και τηλεσκηνοθεσία του Στέλιου Ράλλη. (Θέατρο της Δευτέρας - ΕΤ1).

1989 - Είχα τη μεγάλη τύχη να συναντήσω απο κοντά τον ποιητή και απλόχερα να μου εμπιστευτεί το μονόλογό του.

Την ίδια χρονιά ίδρυσα το "Θέατρο 22 Μαΐου" και ανέβασα το έργο στην "Αίθουσα ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ" του ATHENAEUM, στην οδό Αμερικής, σε σκηνοθεσία δική μου και μουσική του Στάμου Σέμση.

1994 - Ανέβασα για δεύτερη φορά τον Ορέστη μου στην "Αίθουσα Τέχνης Κρεωνίδης" με την ίδια μουσική, αυτή τη φορά όμως με τη σκηνογραφία του Γιάννη Μιγάδη και τις γλυπτικές κατασκευές του Παντελή Χανδρή.

2009 - Μάιος. Συμμετείχα στο αφιέρωμα: "Ο θεατρικός Ρίτσος - 100 χρόνια από τη γέννησή του", σε σκηνοθετική επιμέλεια του Γιώργου Γεωγλερή και παρουσίαση του Γιώργου Κιμούλη (Μουσείο Μπενάκη - οδός Πειραιώς). Εκεί βρέθηκα πρώτη φορά επί σκηνής με το συνάδελφο και φίλο Κων/νο Κωνσταντόπουλο, ο οποίος στη συνέχεια με προσκάλεσε να λάβω μέρος με τον δικό μου Ορέστη στο "Φεστιβάλ Ρίτσου", αφιερωμένο στη μνήμη του Δασκάλου μας Μίνου Βολανάκη, στο Θέατρο ΕΝΑΣΤΡΟΝ.

Ομολογώ πως δυσκολεύτηκα στο να αποδεχθώ την τιμητική αυτή πρόσκληση. Θεωρούσα πως είχα βάλει ακόμη μια τελεία στη σχέση μου με τον Ορέστη. Φαίνεται όμως πως οι τελείες αυτές έγιναν αποσιωπητικά από μόνες τους...

Το ότι δέχθηκαν ο εκλεκτός ζωγράφος και σκηνογράφος Γιάννης Μιγάδης να αναλάβει εκ νέου τη σκηνογραφία και ο εμπνευσμένος συνθέτης Μιχάλης Ανδρονίκου τη μαγική μουσική της καινούργιας παράστασης, με έκαναν να το αποφασίσω.

1982 - 2009
Ιδού ! Ένας Ορέστης γνώριμος και ...ώριμος.
Δεν σκοπεύω σε μιαν αναβίωση της παλιάς μου παράστασης του μονολόγου ενός ατόμου μέσα στην άγρια δίνη της ιστορίας, που ενυπάρχει μέσα μου όλα αυτά τα χρόνια.
Νιώθω περισσότερο σα να ανεβαίνω ξανά, με την ίδια λαχτάρα, το δύσβατο αλλά και πανέμορφο βουνό που ο ποιητής βάφτισε Ορέστη, προσπαθώντας όμως να χαράξω ένα καινούργιο μονοπάτι, μιας και το παλιό το κάλυψαν πια οι θάμνοι, οι πέτρες και το χιόνι του χρόνου.

Νίκος Αϊβαλής

ΜΑΓΝΗΣΙΑ - ΕΚΠΟΛ - ΒΟΛΟΥ

2010-01-05T10:43:00.009+02:00

Αφιέρωμα και στον Γιάννη Ρίτσο έχει το 13ο τεύχος ΜΑΓΝΗΣΙΑ της ΕΚΠΟΛ, από τους Γιάννη Μουγογιάννη και Γιάννη Ανδρικόπουλο.

Από Αρισμαρί

2009-12-15T04:35:00.003+02:00

Λέω να μην της τα "κλέψω" όλα! Μόνο το πρώτο μέρος! Ε, αρισμαρί; Άλλη μέρα και τα υπόλοιπα! Λίγα λίγα!

Ρίτσος - Ξυλούρης

2009-12-01T02:28:00.001+02:00

Από φεις μπουκ

2009-11-12T12:08:00.000+02:00

Ο ΣΥΝ ΚΑΤΙ σύνολο τέχνης έστειλε μήνυμα στα μέλη του ΄΄ Σονάτα του Σεληνόφωτος΄΄ Φεστιβάλ μονολόγων Γ ιάννη Ρίτσου.

--------------------
Θέμα: Επαναλαμβάνεται - Επαναλαμβάνεται - Επαναλαμβάνεται

΄΄ Σονάτα του Σεληνόφωτος΄΄
Λήδα Δημητρίου
Επαναλαμβάνεται για μια μόνο παράσταση…
Ένα από τα σημαντικότερα έργα του ποιητή Γιάννη Ρίτσου,
τη ΄΄ Σονάτα του Σεληνόφωτος΄΄, σκηνοθέτησε και ερμηνεύει η ηθοποιός Λήδα Δημητρίου
την Κυριακή στις 15 Νοεμβρίου στις 18:30 το απόγευμα
Κρατήσεις θέσεων τηλ : 210.72 49 638

Στην παράσταση συμμετέχει ο πιανίστας Κωνσταντίνος Βουρλής ερμηνεύοντας το πρώτο μέρος, Adagio, από τη ΄΄Σονάτα υπό το Σεληνόφως ΄΄του http://www.facebook.com/l/2e877;Λ.Β.Μπετόβεν.

Η βραδιά αφιερώνεται στην κορυφαία ηθοποιό Αλέκα Παϊζη
που δε πρόλαβε να ερμηνεύσει τη ΄΄Σονάτα΄΄ του αγαπημένου φίλου
και συναγωνιστή της Γιάννη Ρίτσου ως κύκνειο άσμα της στο Εθνικό Θέατρο.

Θέατρο "ΕΝΑΣΤΡΟΝ", Δεληγιάννη 15 & Μπουμπουλίνας - Εξάρχεια.
Τηλ/νο: 210 -82 52 311
--------------------

Για να απαντήσετε σε αυτό το μήνυμα, ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.facebook.com/n/?inbox%2Freadmessage.php&t=1059836711617&mid=16566dbG24e0da19G0G0

Χρυσόμυγα

2009-11-12T01:40:00.000+02:00

Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2009

Σαν σήμερα πέθανε ο Γιάννης Ρίτσος

Σαν σήμερα, στις 11 Νοέμβρη 1990 ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών. Η Μονεμβασιά, ο τόπος που γεννήθηκε, τον έκλεισε στα σπλάχνα της της, "σαν ένα αστέρι σε μια γούβα αλάτι".
Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στην ανάρτηση που έκανα στο προσωπικό μου ιστολόγιο και να ακούσετε τον ίδιο να απαγγέλλει το ποίημά του "Ρωμιοσύνη".

Όπως ξέρετε, το 2009 ανακηρύχτηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού «Έτος Ρίτσου» με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του και ανατέθηκε στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) ο σχεδιασμός καθώς και ο συντονισμός των επετειακών δράσεων και εκδηλώσεων για τον εορτασμό του.
Στον ιστότοπο του ΕΚΕΒΙ μπορείτε να διαβάσετε (και να ακούσετε) τη βιογραφία του Γιάννη Ρίτσου. Για τους πολύ μελετηρούς συστήνω το βιβλίο της Αγγελικής Κώττη "Γιάννης Ρίτσος. Ένα σχεδίασμα βιογραφίας".

Από το ΕΚΕΒΙ μαθαίνουμε ότι "στο πλαίσιο του εορτασμού του έτους το ΕΚΕΒΙ προχώρησε στην παραγωγή cd με σπάνιο και ανέκδοτο ηχητικό υλικό που παραχώρησε ευγενικά η κ. Χρύσα Προκοπάκη, Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής. Πρόκειται για μια ηχογράφηση σε κασέτα το 1970 στη Σάμο όπου ο ποιητής, εξόριστος από τη χούντα, απαγγέλλει ο ίδιος 31 ποιήματα της συλλογής του Διάδρομος και Σκάλα. Την κασέτα ηχογράφησε, παρέλαβε και παρέδωσε αργότερα ο Γάλλος σκηνοθέτης Αντουάν Βιτέζ που τον είχε επισκεφθεί. Το cd, το οποίο συνοδεύεται από ειδική 48σέλιδη έκδοση με τα ποιήματα, φωτογραφίες και εισαγωγή της Χρύσας Προκοπάκη, είναι ήδη έτοιμο και θα κυκλοφορήσει ευρέως στο εμπόριο εντός του Νοεμβρίου".

Αναμένουμε επίσης από το ΕΚΕΒΙ να παραδώσει σύντομα και το διαδικτυακό τόπο για τον Γιάννη Ρίτσο στον οποίο θα περιλαμβάνονται "χρονολόγιο, ποιητικό, πεζογραφικό και εικαστικό έργο του ποιητή, μελέτες με επιλογή βιβλιογραφίας και κριτικών κειμένων, μεταφράσεις με βιβλιογραφία και ανθολόγηση μεταφρασμένων ποιημάτων, βιβλιογραφία, πολυμεσικό υλικό με φωτογραφίες, κινηματογραφικό υλικό και μελοποιήσεις των ποιημάτων του".

Δείτε το παρακάτω βίντεο που δημιουργήσαμε την προηγούμενη σχολική χρονιά με τους μαθητές του Γυμνασίου Χρυσοβίτσας. Περισσότερα για το βίντεο εδώ.

10ο Λύκειο Πειραιά

2009-11-12T01:38:00.000+02:00

Να με θυμόσαστε, είπε

Ένα αφιέρωμα που παρουσίασε το κανάλι της Βουλής των Ελλήνων και που, μέσα από τη ζωή και την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου, διατρέχει την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Αξίζει να το δείτε!!!

Όπως με ενημέρωσε η καλή μας φίλη, η Λίλα, πρόκειται για την ταινία του Ροβήρου Μανθούλη: "Γιάννης Ρίτσος, οι ρίζες του".

Σ' ευχαριστούμε, Λίλα.

Η συνέχεια.....

http://www.youtube.com/watch?v=eto9KaEEnvM&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=GgsNTn-IXYk&NR=1 \

http://www.youtube.com/watch?v=kbW5amdoNoE&NR=1

http://www.youtube.com/watch?v=HgmCIMsJNgo&NR=1

http://www.youtube.com/watch?v=gbhH1X0YtGU&NR=1

ΕΠΙΛΟΓΙΚΟ

Να με θυμόσαστε - είπε. Χιλιάδες χιλιόμετρα περπάτησα

χωρίς ψωμί, χωρίς νερό, πάνω σε πέτρες κι αγκάθια,

για να φέρω ψωμί και νερό και τριαντάφυλλα. την ομορφιά

ποτές μου δεν την πρόδωσα. Όλο το βιος μου το μοίρασα δίκαια.

Μερτικό εγώ δεν κράτησα. Πάμπτωχος. Μ' ένα κρινάκι του αγρού

τις πιο άγριες νύχτες μας φώτισα. Να με θυμάστε.

Και συχωράτε μου αυτή την τελευταία μου θλίψη: Θα 'θελα

ακὀμη μια φορά με το λεπτό δρεπανάκι του φεγγαριού να θερίσω

ένα ώριμο στάχυ. Να σταθώ στο κατώφλι, να κοιτάω

και να μασώ σπυρί σπυρί το στάρι με τα μπροστινά μου δόντια

θαυμάζοντας και ευλογώντας τούτον τον κόσμο που αφήνω,

θαυμάζοντας κι Εκείνον που ανεβαίνει το λόφο στο πάγχρυσο

λιόγερμα. Δέστε:

Στο αριστερό μανίκι του έχει ένα πορφυρό τετράγωνο μπάλωμα. Αυτό

δεν διακρίνεται πολύ καθαρά. Κι ήθελα αυτό προπάντων να σας

δείξω.

Κι ίσως γι αυτό προπάντων θ' άξιζε να με θυμάστε.

Καρλόβασι, 30.VII.87

Επισκεφτείτε τη διεύθυνση: http://estamou.blogspot.com/: θα βρείτε ένα ενδιαφέρον αφιέρωμα από τη φίλη Λίτσα Στάμου με τίτλο: "11 Νοέμβρη 1990: η τελευταία έξοδος του Γιάννη Ρίτσου απ' την αγαπημένη πολιτεία".

Αναρτήθηκε από Ειρήνη Λιβανού στις 10:35 μμ

Το είδα στον δρόμο μου

2009-11-10T03:41:00.002+02:00

Εκδήλωση για τον Γιάννη Ρίτσο στον ΒΟΛΟ

2009-10-25T22:21:00.001+02:00

Εκδήλωση για τον Γιάννη Ρίτσο στον ΒΟΛΟ

Ο αφανισμός της Μήλος - Πειραματική Σκηνή Νέας Ιωνίας, Βόλου

2009-10-24T02:03:00.014+03:00

Με αφορμή τον εορτασμό του έτους Ρίτσου

"Ο αφανισμός της Μήλος"

23-25 Οκτωβρίου - ΠΑΛΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ - 9μ.μ. / ΕΙΣΟΔΟΣ ΔΩΡΕΑΝ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ:

Δημοτικό Κέντρο ιστορίας & Τεκμηρίωσης Βόλου
Καλλιτεχνικός Οργανισμός Δήμου Βόλου
Δημοτικό Ωδείο
Τμήμα Αρχιτεκτόνων Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Εργαστήρι ήχου και εικόνας
Πειραματική Σκηνή Νέας Ιωνίας
- Πειραματική Σκηνή Νέας Ιωνίας, Βόλου

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Πανταζής

Σκηνικά - κοστούμια: Χριστίνα Δημητρίου

Μουσική: Αντρέας Μιμαίος

Βοηθός σκηνοθέτη: Αγγελική Νικολάου

Ηθοποιοί:

Ευαγγελία Χαρίτου, Όλγα Σταροπούλου, Άννα Σταυρακάκη, Βαρβάρα Δεμίρη, Ζαχαρούλα Νικολάου, Αγγελική Νικολάου, Ελένη Μπακίρη

Μουσικοί:

Δήμος Βουγιούκας (ακοτντεόν)
Ανίτα Λεφάκη (πιάνο)
Αιμιλία Βαρακάκη (βιολί)
Γιώργος Σκίμπας (βιόλα)
Αφροδίτη Μιχαηλίδη (βιολοντσέλο)
Κική Βελαλή (κοντραμπάσο)

Τον πρόλογο και τα αποσπάσματα από την Ιστορία του Θουκυδίδη αποδίδει ο ηθοποιός
Δημήτρης Ντούκας

Το κυκλάμινο

2009-10-07T01:09:00.000+03:00

Το κυκλάμινο

ΣΟΣ

2009-10-06T21:47:00.001+03:00

Προλάβετε την εκπομπή που μιλάει για Γιάννη Ρίτσο

http://webradiopalmos.blogspot.com/

Από Αρισμαρί

2009-09-29T21:18:00.001+03:00

Δευτέρα, 28 Σεπτέμβριος 2009

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ: ένας μεγάλος ποιητής ζει ανάμεσά μας

ΠΛΟΥΣΙΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ "ΟΔΟΥ ΠΑΝΟΣ"
ΓΙΑ ΤΑ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ
ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μπούρας

[...] Ο Γιώργος Χρονάς που διευθύνει εδώ και 28 χρόνια το "εργοτάξιο εξαιρετικών αισθημάτων" της "Οδού Πανός" αφιέρωσε ένα "εν θερμώ" τεύχος στον ποιητή που με τα ποιήματά του άγγιξε τον επαναστατικό παλμό μιας νεολαίας με ερωτική έξαρση. Ένα πλούσιο τεύχος με πολυποίκιλες συνεργασίες, πολύτιμες μαρτυρίες, ανέκδοτο υλικό, και πολλή-πολλή αγάπη. Γιατί κανένας σχολαστικός φιλόλογος δεν μπορεί να αγγίξει το έργο κανενός μεγάλου ποιητή με μόνα τα χειρουργικά εργαλεία της δουλειάς του.

Και για όσους σπεύδουν να προσαρμόσουν στα πιστεύω τους τον ανυπέρβλητο ποιητή - ακόμα και μετά το θάνατό του - η απάντηση πιστεύω πως βρίσκεται στις σελίδες αυτού του περιοδικού.

Διαβάστε το μετά μανίας και διαδώστε το, σαν φιλάνθρωπο, εποικοδομητικό ιό της
Ποίησης.

Με την ευκαιρία να πω ότι το ηλεκτρονικό περιοδικό critique.gr δημιουργήθηκε σχετικά πρόσφατα από μία ομάδα νέων Ελλήνων κριτικών λογοτεχνίας που συναντήθηκαν στα εργαστήρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. Αφού έκαναν "πολλές ασκήσεις «επί χάρτου»", όπως δηλώνουν, αποφάσισαν να «ανοίξουν τα φτερά τους» και να δοκιμαστούν πάνω σε παλαιότερα και νεότερα κείμενα.

"Χωρίς να λησμονούμε ποτέ την Ευαγγελική ρήση «μη κρίνετε ίνα μη κριθείτε» ερχόμαστε σήμερα εδώ στο www.critique.gr να καταθέσουμε τον αναγνωστικό οβολό μας, ελπίζοντας να συνεισφέρουμε, ο καθένας με τον τρόπο του, στην πρόσληψη της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας από ολοένα και πλατύτερο κοινό".

Απ` ό,τι διαβάζω ο Κωνσταντίνος Μπούρας, μέλος της συντακτικής επιτροπής του critique, συνεργάζεται και με τη συντακτική ομάδα του περιοδικού "ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΝΟΜΠΕΛ".

Από την εαρινή συμφωνία

2009-09-21T13:00:00.001+03:00

Γιάννης Ρίτσος, ο διαχρονικός Ελληνας

Χάθηκα, αλλά ο σκοπός ήταν σοβαρός: Με τη Μαρία Τόλη επιμεληθήκαμε μια έκθεση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, που εγκαινιάζεται το ερχόμενο Σάββατο. Απευθύνεται κυρίως στους μαθητές (έχει χορηγό και τον Οργανισμό Σχολικών Κτηρίων) και είναι συνοπτική, απλή, αλλά, ελπίζουμε, κατατοπιστική.
Η (φίλη μου) Νινέττα Κοντράρου- Ρασσιά έγραψε στην Ελευθεροτυπία του Σαββάτου το παρακάτω κείμενο:

«Να λες: ουρανός και ας μην είναι», έλεγε ο Γιάννης Ρίτσος δίνοντας κουράγιο στον εαυτό του τα χρόνια της μοναξιάς του στην εξορία. «Ο διαχρονικός Ελληνας» με την πολύπλευρη προσωπικότητα παρουσιάζεται (26 Σεπτεμβρίου - 30 Οκτωβρίου) στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, σε μια έκθεση για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του, που επιμελήθηκε η βιογράφος του Αγγελική Κώττη.
Η έκθεση θέλει να επισημάνει τη μακρά παρουσία του στην ποίηση, από το 1934 που δημοσιεύεται η πρώτη του συλλογή «Τρακτέρ», ώς το 1989, που καταθέτει τις τελευταίες συλλογές του, «Δευτερόλεπτα» και «Σφυρίγματα πλοίων». Γι' αυτό η επιλογή των εκθεμάτων στράφηκε συνειδητά σε χειρόγραφα, κυρίως ρήσεις ή αποσπάσματα πολύστιχων ποιημάτων με θέματα εμπνευσμένα από το παρελθόν της Ελλάδας, μυθολογικό ή ιστορικό, για το οποίο το ενδιαφέρον του υπήρξε εξαρχής ιδιαίτερα ζωηρό.
Ποιήματα όπως Ο Ηρακλής κι εμείς, Αρχαίο θέατρο, Η Φημονόη, Η απόγνωση της Πηνελόπης, Συνέπειες κ.ά., που εντάσσονται στις χαρακτηριστικές για τον τίτλο τους συλλογές «Μαρτυρίες» και «Επαναλήψεις», υπογραμμίζουν την ικανότητα του Ρίτσου ν' αφηγείται και να συνδέει το παρελθόν με το παρόν και, αναπόφευκτα, να συγχωνεύει σ' αυτά γεγονότα της προσωπικής και πολιτικής ζωής, εθνικές τραγωδίες και σπαραγμούς της νεότερης Ελλάδας και της εποχής του. Με λίγα λόγια, ο στοχασμός του συλλαμβάνει τη διαχρονικότητα του Ελληνισμού αποσπασματικά και στο σύνολό της.
Το αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο συνοδεύεται από φωτογραφίες από τα νεανικά του χρόνια, τα χρόνια της περισυλλογής και της απομόνωσης, τα χρόνια της αναγνώρισης. Μια άλλη ενότητα αναδεικνύει την εικαστική δημιουργία του ποιητή. Ρίζες, πέτρες, βότσαλα, χαλίκια, άφθονα στα ξερονήσια, ήταν τα υλικά της ζωγραφικής του Γιάννη Ρίτσου, ήταν «η πρώτη ύλη που πάνω της μπορούσες μ' ένα μαρκαδόρο ή με λίγη σινική μελάνη να εγγράψεις ή να υπογραμμίσεις αυτό που η ίδια η πέτρα υπαγόρευε...».
Στις πέτρες του Γιάννη Ρίτσου, που παρουσιάζονται στην έκθεση, βλέπει κανείς να παρελαύνουν μορφές μοναχικές ή πολυάνθρωπες, μετωπικές ή συνομιλούσες, άλλοτε ερωτικά συνταιριασμένες, μορφές αρχαϊκές που αντέχουν στον χρόνο. Εχει κανείς την εντύπωση ότι οι μορφές ξεπηδούν από τα ίδια τα ποιήματά του για να συναντήσουν ονόματα από τον μύθο, τον Τρωικό πόλεμο, τις τραγωδίες - Ηρακλής, Αγαμέμνων, Ορέστης, Ηλέκτρα, Ελένη, Φιλοκτήτης. Ονόματα που δεν έπαψαν να συγχωνεύονται με κατοπινές μορφές εξακολουθούν να υπάρχουν, έχοντας ντυθεί με διαχρονική ισχύ στη συλλογική και φυλετική μνήμη. Με λίγα λόγια, ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος δεν παύει να εκπλήσσει και να αυτοαποκαλύπτεται μέσα από την ποιητική ή την εικαστική δημιουργία του.

posted by Εαρινή Συμφωνία at 20.9.09

Από φεις μπουκ

2009-09-15T03:18:00.001+03:00

Ο Λήδα Χαλκιαδάκη έστειλε μήνυμα στα μέλη τουΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ, 1909 - 2009.

--------------------
Θέμα: Βραδιά Γ. Ρίτσου

Αγαπητές φίλες και φίλοι της ομάδας μας,
είπαμε να συναντηθούμε στη φθινοπωρινή ισημερία και με έναν καφέ ή μιά μπύρα, να διαβάσουμε Ρίτσο, να κουβεντιάσουμε ήσυχα κι απλά, να μνημονεύσουμε τον Ποιητή της Ρωμιοσύνης.
Ο Γιάννης Γλέζος (ανηψιός του Ρίτσου, γυιός της αγαπημένης του αδερφής Λούλας) με χαρά θα μας υποδεχθεί στο χώρο του.

Αν υπάρχουν προβλήματα με την ημερομηνία, ας επικοινωνήσουμε με μήνυμα το συντομώτερο δυνατόν.
Σας ευχαριστώ

Μουσική Σκηνή ΔΙΑΥΛΟΣ, Δράκου 9, Κουκάκι,
στ. μετρό ΣΥΓΓΡΟΥ - ΦΙΞ.
Δευτέρα 21 Σεπτέμβρη, 7.30μ.μ.
--------------------

Για να απαντήσετε σε αυτό το μήνυμα, ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.facebook.com/n/?inbox/readmessage.php&t=1143158775539&mid=10edceeG24e0da19G28f44efG0

από φεις μπουκ

2009-09-15T02:56:00.000+03:00

Ο/Η Λήδα σας προσκαλεί στην εκδήλωση "Βραδυά ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ" την Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου στις 7:30 μ.μ.

Εκδήλωση: Βραδυά ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ
"One night only"
Τύπος: Club/Group Meeting
Διοργανωτής: ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ, 1909 - 2009
'Ωρα Έναρξης: Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου στις 7:30 μ.μ.
Ώρα Λήξης: Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου στις 11:30 μ.μ.
Τοποθεσία: Μουσική Σκηνή ΔΙΑΥΛΟΣ

Για περισσότερες πληροφορίες και απαντητική επιστολή (RSVP), ακολουθείστε τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.facebook.com/n/?event.php&eid=139764463200&mid=11052a3G24e0da19G291c105G7

Βασίλεψες αστέρι μου

2009-09-08T01:36:00.000+03:00

Βασίλεψες αστέρι μου

Χορευτό καλοκαίρι 2009

2009-09-08T01:32:00.001+03:00

Χορευτό καλοκαίρι 2009

Και να, αδελφέ μου

2009-07-11T14:37:00.003+03:00

Και να, αδελφέ μου, Γιάννης Ρίτσος, Νίκος Ξυλούρης, Αγγελική Κώττη, Ελευθεροτυπία

Αναμετάδοση από 10ο Λύκειο Πειραιά

2009-06-28T00:33:00.000+03:00

Τετάρτη, 24 Ιούνιος 2009

Ο Ρίτσος στο συνέδριο της Ο.Λ.Μ.Ε

Για άλλη μια φορά μαθητές του 6ου Λυκείου Καλλιθέας και του 10ου Λυκείου Πειραιά θα παρουσιάσουν, στα πλαίσια του 14ου συνεδρίου της Ο.Λ.Μ.Ε, την εκδήλωση - αφιέρωμα για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου, που ετοίμασαν για το Μουσείο Μπενάκη και παρουσίασαν στις 21 Μαρτίου, παγκόσμια ημέρα της ποίησης.

6ο Λύκειο Καλλιθέας - 10ο Λύκειο Πειραιά

Δυο σχολεία που συνεργάζονται...

Μια πρόβα που γίνεται παράσταση..

Ο Ρίτσος που ενώνει..

Ερχόμαστε με το Ρίτσο.
Τραγουδάμε, ψιθυρίζουμε τους στίχους του,
βάζουμε εικόνες στα ποιήματά του, τις εικόνες της δικής μας πίστης για έναν καλύτερο κόσμο,
ονειρευόμαστε, κάνουμε γκράφιτι,
ζωγραφίζουμε το πάθος μας για τη ζωή.
" Να με θυμόσαστε, είπε.."

Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2009, ώρα 5.30 μ.μ, Ξενοδοχείο "Novotel" ,πλατεία Βάθη, Μιχ. Βόδα 4 – 6, κοντά στο Δημαρχείο της Αθήνας, στη Λιοσίων, τηλ.: 210 8200700).

Αναρτήθηκε από Ειρήνη Λιβανού στις 7:25 μμ 4 σχόλια

ΑΝΑΜΕΤΑΔΟΣΗ από 6ο Λύκειο Καλλιθέας

2009-06-28T00:20:00.002+03:00

Παρασκευή, 26 Ιούνιος 2009

"Ακούσαμε το τραγούδι της θάλασσας και δεν μπορούμε πια να κοιμηθούμε" (Γ.Ρίτσος)

( η ανάρτηση αυτή αφιερώνεται στα παιδιά που φέτος αποφοίτησαν και που η χτεσινή ήταν η τελευταία τους σχολική παράσταση: στο Βασίλη, τη Νάντια, τον Οφσέπ, τη Ράνια, το Στέφανο)

( Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ προλογίζει)

Φέτος γράψαμε - και γράφτηκαν - πολλά για την παράσταση του σχολείου μας και του 10ου Πειραιά για το Ρίτσο.
Χτες η παράσταση παρουσιάστηκε ξανά στο συνέδριο της Ο.Λ.Μ.Ε, σε μια γεμάτη αίθουσα. Ο λόγος του Ρίτσου, οι εικόνες, τα τραγούδια, κέρδισαν γρήγορα το σεβασμό του κοινού. Κατά τη διάρκεια της παράστασης πολλή, πάλι, όπως στο Μπενάκη, η συγκίνηση. Στο τέλος, οι σύνεδροι κι οι άλλοι καλεσμένοι, όρθιοι χειροκροτούσαν έντονα, θερμά, για πολλά λεπτά. Πολλά τα μπράβο. Η επιβράβευση για τα τόσα που έκαναν τα παιδιά αυτή τη χρονιά.
Καθώς επιστρέφαμε με το πούλμαν στο σχολείο, μια ομάδα δεμένη, κουρασμένοι αλλά ξεαγχωμένοι και συγκινημένοι, τα είπαμε. Αφιερώσαμε την παράσταση όλοι οι υπόλοιποι στα πέντε παιδιά που φέτος αποφοιτούν, τους δώσαμε τα δωράκια τους.
( Τι άλλο; Βιβλία του Ρίτσου!). Είπαμε λόγια ευχαριστήρια αποχαιρετισμού, γίναμε μια μεγάλη αγκαλιά όλοι, όπως ειπώθηκε, και χωρίσαμε για το καλοκαίρι.
Επιτρέψτε μου και προσωπικά, μικροί και μεγάλοι, συνοδοιπόροι αυτού του ταξιδιού, να σας μεταφέρω κι από 'δω τη μικρή ευτυχία μου γι' αυτό που έζησα μαζί σας.
Παιδιά και συνάδελφοι, αγαπημένοι όλοι, ήσασταν υπέροχοι και σας ευχαριστώ.

(πανευτυχείς, μετά την παράσταση, έξω από το ξενοδοχείο)

"Εμείς δε θέλαμε ποτέ να πεθάνουμε

εμείς μπορούσαμε να πεθάνουμε μονάχα για τη ζωή"

(Γ.Ρίτσος Οι γειτονιές του κόσμου)

Τετάρτη, 24 Ιούνιος 2009

Η παράσταση για το Γιάννη Ρίτσο παρουσιάζεται ξανά!

Η ομάδα του σχολείου μας και του 10ου Λυκείου Πειραιά, που είχαν παρουσιάσει στο Μουσείο Μπενάκη την παράσταση " Να'σαι ήλιος, να χαρίζεις φως", έλαβε την εξαιρετικά τιμητική πρόσκληση από την ΟΛΜΕ για παρουσίαση της παράστασης στο πλαίσιο της Πανηγυρικής συνεδρίασης του 14ου Συνεδρίου της που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2009 και ώρα 17.30΄, στο ξενοδοχείο Novotel (Mιχαήλ Βόδα 4 - 6, προσπελάσιμο από στάση Μετρό "Μεταξουργείο" και ΗΣΑΠ "Βικτώρια")

Έτσι, είμαστε έτοιμοι αύριο να ξαναταξιδέψουμε με το καραβάκι της ποίησης και του Γιάννη Ρίτσου. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη και για το κοινό.

Οι συντελεστές της παράστασης αφιέρωσαν το πρώτο, μετά τις εξετάσεις, σαββατοκύριακό τους στις πρόβες. Ε, δεν είναι και λίγο, μετά από ένα μήνα εξετάσεις!
Εν μέσω προβών κατέφτασαν και τα δωράκια από το Μουσείο Μπενάκη. Αναμνηστικά μπλουζάκια για όλους! Μια ευγενική χειρονομία των ανθρώπων του Μουσείου, της Λιάνας Τσομπάνογλου και του Δημήτρη Αρβανιτάκη - που καλύτερους δε θα βρούμε :-)

Μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως χάρη σ' αυτούς και στην Αγγελική Κώττη ξεκίνησε το ταξίδι μας.

Παιδιά, καλή επιτυχία και αύριο!

ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ (λογοτεχνικό περιοδικό)

2009-06-19T23:26:00.003+03:00

Ο Costas Mavroudis έστειλε μήνυμα στα μέλη του Το Δέντρο.
--------------------
Θέμα: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Κυκλοφόρησε το νέο πολυσέλιδο τεύχος του λογοτεχνικού περιοδικού ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ (Νο 169-170) με ένα εκτενές αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του.

Στις σελίδες του «Δ» φιλοξενούνται 40 συγγραφείς και καλλιτέχνες (ποιητές,δοκιμιογράφοι, φιλόλογοι, σκηνοθέτες, συνθέτες και ηθοποιοί) οι οποίοι προσπαθούν να προσεγγίσουν το πολυεπίπεδο έργο του δημιουργού της Τετάρτης Διάστασης.

Μεταξύ άλλων γράφουν οι: Αλέξης Αργυρίου, Βασίλης Βασιλικός, Κώστας Γεωργουσόπουλος, Φίλιππος Δρακονταειδής, Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Σόνια Ιλίνσκαγια, Μιχάλης Μερακλής, Βασίλης Παπαβασιλείου, Σάββας Μιχαήλ, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Γιάννης Κακουλίδης, Λευτέρης Ξανθόπουλος, Χρήστος Λεοντής, Θάνος Μικρούτσικος κ.ά.

Επίσης δημοσιεύονται ανέκδοτες επιστολές του Γιάννη Ρίτσου στον Τίτο Πατρίκιο και παλαιότερα κείμενα των Ανδρέα Καραντώνη, Άλκη Θρύλου και Τάκη Σινόπουλου.Το τεύχος συνοδεύει ένα cd με απαγγελίες ποιημάτων του Γιάννη Ρίτσου από σύγχρονους έλληνες ποιητές.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τους: Τίτο Πατρίκιο,Μάνο Ελευθερίου, Γιάννη Κοντό, Γιάννη Πατίλη, Μιχάλη Γκανά, Κώστα Μαυρουδή, Γιώργο Μαρκόπουλο, Κώστα Παπαγεωργίου, Μανώλη Πρατικάκη, Γιάννη Κακουλίδη κ.ά.

Την αφιερωματική ύλη συμπληρώνουν πεζά του Εμίλ Ζολά και του ΠάκοΙγνάθιο Τάιμπο ΙΙ, καθώς και μία συνέντευξη του ποιητή Λευτέρη Κανέλλη.Οι γνωστές στήλες του περιοδικού για την ξένη πνευματική ζωή και την εγχώρια πολιτιστική κίνηση σφραγίζουν τον επίλογο της ύλης.
--------------------
Για να απαντήσετε σε αυτό το μήνυμα, ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.facebook.com/n/?inbox/readmessage.php&t=119492106326&mid=a5d7f4G24e0da19G1f08536G0___

ΔΕΝ ΚΛΑΙΩ

2009-06-18T23:16:00.003+03:00

ΔΕΝ ΚΛΑΙΩ

ΜΑΡΙΟΥ ΤΟΚΑ - ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ

Τραγουδάει ο Βασίλης Αγροκώστας

Από τη ζωντανή ηχογράφηση στο Δημοτικό Θέατρο Βόλου στα πλαίσια της βραδιάς για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου.

Αναμετάδοση

2009-06-05T00:18:00.001+03:00

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γιάννης Ρίτσος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη, 3 Ιούνιος 2009

Και να, αδελφέ μου...

Ο Βόλος τίμησε τον Γιάννη Ρίτσο

(Πρώτη ανάρτηση 2/6/09 ξημερώματα Δευτέρας 4:04-6:30)

Φωτογραφίες από την εκδήλωση θα βρείτε, εδώ!

«Τούτες τις μέρες… ο άνεμος με κυνηγούσε…»,
μέχρι που πήρα τη δόση μου…

Τα γνωστά. Πήγα για δουλειά, άνοιξα εφημερίδα (μόνο Θεσσαλία πρόλαβα, άλλωστε αυτή κυκλοφορούσε Δευτέρα) και διάβασα ότι σήμερα ήταν το αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, για τα 100 χρόνια από την γέννησή του.
(Δεν θα σας πω, ότι την πάτησα νομίζοντας ότι ήταν άλλη μέρα και πήγα… και εκεί που φοβόμουνα πως δεν θα προλάβω ούτε το τέλος, δεν υπήρχε εκδήλωση! ...Κι έφυγα με το κράνος στο κρανίο… Και σήμερα, με το κράνος πήγα! Τι να κάνω; Δούλευα!)

«Άντρα μου, θα έρθεις να με αντικαταστήσεις στις 8 και 30!»
«Γιατί;»
«Θέλω να πάω στον Ρίτσο!»
Με κοίταζε σαν χαζός! Έτσι που το είπα, ακούστηκε σα να είχαμε ραντεβού…
(Μήπως δεν είχαμε; )

Δεν μπορώ να πω. Ήρθε. Και νωρίτερα μάλιστα!
(Δε μου χαλάει χατήρι, αλλά ούτε κι εγώ ζητάω πολλά. Με την δουλειά που έχουμε μπλέξει, δεν είμαστε για πολλά. Μόνο που τελευταίως πέσανε μαζεμένες "οι βόλτες μου"! Τι να κάνω; Προέκυψε!)

«Που πας με το κράνος; Μόνη σου θα πας;» με ρώτησε ο ξάδελφός του.
«Ο Ρίτσος ήταν απλός. Δεν ήθελε τουαλέτες», του είπα βιαστική.
«Μόνη σου θα πας;» ξαναρώτησε εκείνος.
«Άμα ψάξω για παρέα στα ενδιαφέροντά μου, πάει το έτος Ρίτσου! Έφυγε!» είπα γελαστή και έβαλα μπρος το μηχανάκι μου.

Πήγα.
Εκεί, χάρηκα, συγκινήθηκα, ανατρίχιασα στο άκουσμα τραγουδιών, απαγγελιών ποιημάτων του και ακούγοντας λεπτομερώς την ιστορία της ζωής του.
Έμαθα και καινούργια πράγματα για κείνον και τραγούδια που δεν ήξερα.

Ατελείωτος ήταν ο Ρίτσος!
Έχω να μάθω και να διαβάσω ακόμα!!!...

Συγκινήθηκα πολύ όταν διαβάστηκε το γράμμα της κόρης του Έρης, προς τον Δήμαρχο Βόλου για το αφιέρωμα στον πατέρα της!

Συγκινήθηκα πολύ με τα λόγια της Ρούλας Κακλαμανάκη.

Συγκινήθηκα πολύ, όταν αναφέρθηκε στα κείμενα, ένα απόσπασμα από το βιβλίο της Αγγελικής Κώττη, "Γιάννης Ρίτσος, Ένα σχεδίασμα βιογραφίας", όπου γράφει ότι «μεταμορφώθηκε σε Μύθο», ενώ εμείς οι Βολιώτες τον κάναμε Άγιο! (Κάνοντας ΚΛΙΚ πάνω στο όνομά της, θα βρείτε το blog της)

Συγκινήθηκα πολύ στις απαγγελίες των ποιημάτων του!
Ειδικά στο «Άφησέ με να ‘ρθω μαζί σου…»!
(Τι κι αν ασπρίσαν τα μαλλιά μου... Ευτυχώς, δυο τρίχες, μόνο!)
Η Αμαλία Γκιζά ήταν συγκλονιστική!

Τσακίσαμε τα χέρια μας στο χειροκρότημα, τόσο στις απαγγελίες και στα τραγούδια της Αμαλίας, όσο και στην τρανταχτερή φωνή του Βασίλη Μητσάκη!

Στον δε Βασίλη Αγροκώστα, που ερμήνευσε συγκλονιστικά τα τραγούδια του, συνοδευόμενος από τα μαγικά δάκτυλα της Κασσιανής Αμυγδαλίτση, που χάιδευαν το πιάνο, εμείς ή κρατάγαμε άκρα του τάφου σιωπή, να ακούσουμε τα λόγια (πολλά ήταν και για μένα άγνωστα) ή σιγοτραγουδούσαμε μαζί του.
Κι όταν οι ρυθμοί ανέβηκαν σε δυο τραγούδια, παρασυρθήκαμε στα παλαμάκια...

Ξεχαστήκαμε...
Έτοιμες ήταν οι γυναίκες για χορό!
Δεν ήμασταν όμως, σε γλέντι...

Θα έλεγα, αν ήμουνα κριτικός, πως το αφιέρωμα γενικά εξέπεμπε μελαγχολία, μεγάλη σιωπή, βαθιές σκέψεις, έντονα συναισθήματα και τεντωμένα αυτιά...

Ακούγαμε τα κείμενα με κομμένη την ανάσα, που επιμελήθηκε ο Βασίλης Μητσάκης, δια στόματος της Μαριάννας Δεδάκη, και μάθαμε βήμα βήμα την δύσκολη ζωή του.
(Λες και δεν την ξέραμε...
Αν δεν την ξέραμε, δεν θα ήμασταν εκεί!
Κι ας πήγαμε για να την ξανακούσουμε...)

Στο τέλος καταχειροκροτήθηκαν όλοι οι συντελεστές του αφιερώματος και ο Βασίλης Αγροκώστας, για να μας ευχαριστήσει, μας «δώρισε» ένα τραγούδι του Μάριου Τόκα που έλεγε (φυσικά και κράταγα σημειώσεις!):

«Σε βρήκα για μια νύχτα μόνη…
Δεν κλαίω γι’ αυτά που μού 'χεις πάρει…»

Όταν τελείωσε η εκδήλωση, πήγα στα καμαρίνια και τους συνεχάρηκα όλους, έναν ένα!

Φόρεσα το κράνος, ζητιάνεψα και ένα πρόγραμμα, γιατί δεν βρήκα, έκλεψα και μια αφίσσα που βρήκα κολλημένη σε έναν τοίχο, την πήρα μαζί μου, καβάλησα το μηχανάκι κι έφυγα…
«Τώρα ήταν δικός μου αυτός ο δρόμος…»

Νύχτα ήταν και ερημιά. Δεν φύσαγε. Κυρίως, δεν έβρεχε…
«Απ’ την πληγή μου κοίταζα του κόσμου την πληγή».
Μόνο μια υγρασία … πλανώταν, ενώ το μηχανάκι έτρεχε, όσο μπορούσε!
Είχα πάρει όμως, τόση ενέργεια, κι ας μην άκουσα τίποτα για κυκλάμινο!

Απ' τις σημειώσεις μου:

«Κι ήταν το παραθύρι σου, η θύρα όλου του κόσμου»

«Βασίλεψες αστέρι μου…»

«Φέρναν τη ζωή στα δυο στεγνά τους χέρια σαν ποτάμι!»

«Απλά πράγματα, Ζολιό!»…

«Αγιασθήτω…»

«Ίσως μόνο η σιωπή
να λέει όλη την αλήθεια»

Αναμετάδοση

2009-05-18T03:58:00.001+03:00

Σε ποιον τελικά ανήκει ο Ρίτσος;

Υπό αυτό τον τίτλο, το σημερινό «Βήμα» δημοσιεύει ένα εξαιρετικό άρθρο του Γιώργη Γιατρομανωλάκη. Το αναδημοσιεύω εδώ, ελπίζοντας ότι έχω την άδειά του:

«Το ΚΚΕ τιμά τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γ. Ρίτσου, προβάλλοντας πλατιά στο λαό και στη νεολαία την ανεκτίμητη προσφορά, με την Τέχνη του, στο λαϊκό κίνημα, συνυφασμένη με την αγωνιστική στάση ζωής. Αυτή η όσμωση είναι που αναβλύζει (sic) την τεράστια αφυπνιστική δύναμη του έργου του, που συνεγείρει σμιλεύοντας την εργατική συνείδηση ως την αναγκαιότητα της κοινωνικής επανάστασης». Με αυτά τα ανελλήνιστα και χωρίς νόημα ελληνικά ανοίγει το Αφιέρωμά του ο «Ριζοσπάστης» (3/5/09) για να τιμήσει τα 100 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή. Ομως, για να ξεκινήσουμε από τα βασικά, όταν θέλουμε να δείξουμε τιμή και σεβασμό στον Ρίτσο (και σε κάθε ποιητή μας) που είχε ως κύριο, για να μην πω μοναδικό όπλο του τον απλό και συνάμα μουσικό, ευγενικό και πολύτροπο ελληνικό λόγο του, τότε καλό είναι, τουλάχιστον, να μην αναφερόμαστε στο έργο του με γλώσσα βάρβαρη και άξεστη.

Εν πάση περιπτώσει, καλώς έπραξε το ΚΚΕ (το όφειλε άλλωστε) να τιμήσει τον ποιητή και πολίτη Ρίτσο που όχι μόνο ύμνησε τους μεγάλους εθνικούς και κοινωνικούς αγώνες του λαού, αλλά έλαβε και ο ίδιος μέρος πάντα στην πρώτη γραμμή. Ωστόσο αυτή η «τιμή» που οι συντάκτες του Αφιερώματος απέδωσαν τελικά στον ποιητή καθόλου δεν είναι η οφειλόμενη και η δίκαιη. Οχι μόνο για την αθλιότητα των ελληνικών τους, ούτε επειδή πουθενά δεν θίγουν με σοβαρότητα και δεν στοχάζονται τα μεγάλα θέματα του εκτενούς και απείθαρχου έργου του Ρίτσου (θέματα ποιητικά, καλλιτεχνικά, πολιτικά, ηθικά, ερωτικά, προσωπικά, υπαρξιακά κ.λπ.) αλλά κυρίως επειδή, για άλλη μια φορά, χρησιμοποιούν τον ποιητή σαν δήθεν «σπλάχνο των σπλάχνων» τους για να διαδώσουν την «αλήθεια» τους και να διασαλπίσουν μια «τίμια αντεπίθεση» ενάντια σε όσους «κακοποιούν», «βεβηλώνουν», «διαστρεβλώνουν», «παραμορφώνουν» το έργο του. «Εκατοντάδες σελίδες», αποφαίνεται το Αφιέρωμα, «σοβαροφανών αναλύσεων γράφτηκαν αυτά τα τελευταία χρόνια, τόσο ξένες προς τη σκέψη του ποιητή και τόσο ανάξιες του διαμετρήματός του, ώστε να αποτελούν κυριολεκτικά βεβήλωση».

Δυστυχώς αυτοί οι «ορθόδοξοι» εκτιμητές και ανατόμοι του έργου του Ρίτσου ούτε ονόματα των «σοβαροφανών» και «βέβηλων» μάς δίνουν, ούτε (το χειρότερο) μας προσφέρουν μια στοιχειώδη βιβλιογραφία του γούστου και της έγκρισής τους, έτσι, να φωτιστούμε κι εμείς. Αντίθετα, όπως συνήθως γίνεται σε αυτού του είδους τις καταγγελίες, αναφέρονται γενικά και αόριστα άνθρωποι «με πανεπιστημιακές, συγγραφικές αλλά και αριστερές περγαμηνές, ορισμένοι από τους οποίους είχαν την τύχη να συνεργαστούν με τον ποιητή»(!). Κοντολογίς δηλαδή και με βάση την ατσάλινη λογική του συντάκτη αυτού του κειμένου, κάποιοι από τους βέβηλους, θρασύδειλους παραχαράκτες και σοβαροφανείς αναλυτές «συνεργάστηκαν» με τον ποιητή. Αλλά τότε και ο ποιητής «συνεργάστηκε» με αυτά τα υποκείμενα, πράγμα που σημαίνει, σύντροφοι, πως και ο ποιητής δεν είναι εντελώς αθώος... Ετσι δεν είναι;

Προφανώς και δεν χρειάζεται να επιμείνουμε σε αυτού του τύπου τη λογική. Δεν χρειάζεται να «πούμε περισσότερα. Καταλαβαινόμαστε...». Το ερώτημα ωστόσο που τίθεται για κάθε τίμιο αναγνώστη αυτού του Αφιερώματος είναι το εξής. Αλήθεια, αυτή είναι όντως η «σκέψη» και το «διαμέτρημα» του Ρίτσου, όπως θέλουν να μας δείξουν οι συντάκτες του; Οτι λ.χ. η Σονάτα δεν περιέχει και «στοιχεία αυτοεξομολόγησης», δεν είναι και « υπαρξιακό ποίημα με κυρίαρχα τα μοτίβα της φθοράς και του θανάτου» αλλά είναι σκέτα ένα ποίημα «αντινομιών» που ο Ρίτσος τις κάνει «να ξεπερνιούνται και να λύνονται στο υψηλό επίπεδο των θέσεων του διαλεκτικού υλισμού»; Γιατί αν είναι έτσι τα πράγματα, τότε και οι λοιπές μεγάλες, όμορες και συγγενείς συνθέσεις της ΤέταρτηςΔιάστασης μαζί και η Ελένη (κυρίως αυτή) δεν είναι τίποτε άλλο παρά η απελπισμένη προσπάθεια ενός ποιητή να μας πείσει με εκατοντάδες στίχους πως οι «αντινομίες» λύνονται με τον «υψηλό διαλεκτικό υλισμό». Με αυτή την «κριτική» οι εκατό ποιητικές συλλογές του Ρίτσου, τα εννέα μυθιστορήματά του (αυτά πια!), τα τέσσερα θεατρικά έργα του, οι μελέτες και οι μεταφράσεις τους, οι επιστολές του, όλα αυτά γράφτηκαν για να περάσουν μέσα από την τρύπα μιας στρεβλής κομματικής βελόνας!

Ολα τα πρόσεξαν οι άνθρωποι της αντεπίθεσης και της κάθαρσης. Τα ποιήματα, τις γλυκερές «αναλύσεις» κι ας καταδικάζουν ασύστολα τις πολιτιστικές «ψευτο-ευαισθησίες» των άλλων. Πρόσεξαν και τις φωτογραφίες. Αλλά παρά ταύτα έγινε το μοιραίο λάθος. Οχι τα λεκτικά, εκφραστικά, λογικά και ερμηνευτικά σφάλματα (θανάσιμα για τους ποιητές) αλλά γιατί τους παραπλάνησαν δυο φωτογραφίες του ποιητή. Μάλιστα. Αυτός ο δόλιος ποιητής (ελπίζω να εννοήσουν τι εννοώ οι συντάκτες του Αφιερώματος) εμφανίζεται δύο φορές, μία στο εξώφυλλο του Αφιερώματος και μία μέσα, να κάθεται πάνω στις κροκάλες της ακρογιαλιάς. Στη μια μας κοιτάζει χαμογελαστός, ανέμελος και ωραίος, με φόντο τη θάλασσα, στην άλλη σκυμμένος δουλεύει τις πέτρες. Φορά και στις δύο ασπρογάλανα καπιταλιστικά σνίκερς! Επιτρέπεται κάτι τέτοιο σ΄ έναν ποιητή του «υψηλού διαλεκτικού υλισμού»; Το βρίσκω εκζητημένο και κανονικά δεν θα έπρεπε αυτές οι φωτογραφίες να βρίσκονται στο Αφιέρωμα. Είναι παντελώς έξω από το όλον επαναστατικό κλίμα...

Ειλικρινά δεν ειρωνεύομαι. Ούτε θέλω να δώσω ονόματα σε πράγματα και πρόσωπα, αλλά σκέφτομαι, καθώς περιδιαβάζω άλλη μια το Αφιέρωμα, μήπως τελικά έχουν δίκιο οι συντάκτες του; Μήπως δηλαδή κάνει λάθος η Προκοπάκη, ο Αργυρίου, ο Πρεβελάκης, ο Μαρωνίτης, ο Σαββίδης, ο Πήτερ Μπήαν, ο Ε. Κήλυ, οι νέοι λαμπροί μελετητές του ποιητή, οι διατριβές, οι σοβαρές μελέτες και τα άρθρα σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, όλοι εκείνοι που δεκαετίες τώρα μοχθούν να βγάλουν τον ποιητή από τη σιωπή και να δείξουν την τέχνη του και τα μεγάλα θέματα που τον απασχολούν, μήπως δηλαδή όλοι αυτοί κάνουν λάθος, βέβηλοι συνάμα και παραχαράκτες, και έχει δίκιο η κυρία Ελένη Μηλιαρονικολάκη, μέλος της ΚΕ και υπεύθυνη του Πολιτιστικού Τμήματος της ΚΕ του ΚΚΕ; Λέτε;

Ο κ. Γιώργης Γιατρομανωλάκης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας και συγγραφέας.

posted by Εαρινή Συμφωνία at 17.5.09

Αναμετάδοση

2009-05-18T03:55:00.001+03:00

Κλέβοντας μια Χρυσόμυγα

Τα αγαπημένα Χρυσομυγάκια μού έβαλαν τα γυαλιά. Βρήκαν ένα εξαιρετικό δημοσίευμα της εφημερίδας «Ημερησία» και έβαλαν τον σύνδεσμο. Μου είχε διαφύγει. Το είδα, και το αντέγραψα. Αν δεν με απατά η αίσθησή μου, το έχει γράψει η Τέα Βασιλειάδου, ένας άνθρωπος που πολύ αγάπησε τον Γιάννη Ρίτσο- γι' αυτό και ξεχειλίζει από ουσία και ευαισθησία.
Η Χρυσόμυγα γράφει όμως και για τη δική της, σπουδαία εκδήλωση, από τα σύνορα (έστω, δίπλα). Διαβάστε τους, να γεμίσετε δροσιά. Το κείμενο της Ημερησίας:

Εκατό χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη γέννηση του Γιάννη Pίτσου (1909-1990), μίας από τις μεγαλύτερες ποιητικές μορφές της Eλλάδας, αλλά και ολόκληρου του 20ού αιώνα.

Tο 2009 ανακηρύχτηκε ως έτος Pίτσου, για να τιμηθεί ο ποιητής που όρισε την ευαισθησία και την αγωνιστικότητα μιας ολόκληρης εποχής, καθώς η ποίηση και ο αγώνας για το σοσιαλιστικό όραμα στάθηκαν οι δύο μεγάλοι πυλώνες στους οποίους στηρίχθηκε. Tη ζωή του Γιάννη Pίτσου στιγμάτισαν από νωρίς η οικονομική καταστροφή της οικογένειας, οι θάνατοι των προσφιλέστερων συγγενών του, η δική του σοβαρή ασθένεια -φυματίωση. Στην πορεία προστέθηκαν οι εξορίες, η παρανομία, η λογοκρισία, απόρροια της πολιτικής του στράτευσης στην Aριστερά, σε μια από τις δυσκολότερες περιόδους της ελληνικής ιστορίας. H στάση του όμως απέναντι στην αιωνιότητα του ανθρώπου, και το ταλέντο του τον οδήγησαν όχι απλώς στην επιβίωση αλλά στην αθανασία. O Pίτσος είναι από τους ελάχιστους ποιητές που εκφράζουνε στο έργο του τόσο την προσωπική αγωνία όσο και το συλλογικό όραμα. Kι αυτά με τον τρόπο που η μεγάλη ποίηση γνωρίζει. Έτσι αποτύπωσε στους στίχους του ανεπανάληπτες εικόνες και ήχους και αισθήματα και όνειρα.

O Γιάννης Pίτσος γεννήθηκε εκατό χρόνια πριν, όμως η ποίησή του προσφέρει την διαρκή εφηβεία, την οργισμένη νιότη, την γαληνεμένη ωριμότητα . Πόσο περιμέναμε την υλοποίηση της ανακήρυξης του έτους Pίτσου, για να απογοητευτούμε και να περιοριστούμε μόνον σε ορισμένες εκδόσεις και σε μεμονωμένες εκδηλώσεις. Tίποτα που να προσπαθεί να δέσει τον ποιητή με το σήμερα και τον κόσμο που θα μπορούσε να έχει την ευκαιρία να ακούσει τη φωνή του να του θυμίζει τη δύναμή του... την αδυναμία του... την ευαισθησία του. Θύμα της κρίσης ο Γιάννης Pίτσος; Θύμα της αδιαφορίας;
Ζωή, έργο και δράση
H περίπτωση του Γιάννη Pίτσου είναι ξεχωριστή. Aποθεώθηκε και περιφρονήθηκε ταυτόχρονα. Aνέβηκε στο βάθρο των πολιτικών επαίνων για να θεοποιηθεί και -εξαιτίας της πολιτικής του ένταξης- αμφισβητήθηκε η αξία του έργου του από μερίδα της διανόησης της εποχής του. Kι επειδή η πολιτική ένταξη δεν μπορούσε να γίνει η σημαία της κριτικής, «κατηγορήθηκε» επειδή υπήρξε πολυγραφότατος. Nαι, ο Γιάννης Pίτσος ζύμωνε την ποίηση του, την υπόστασή του με τα πάθη της Eλλάδας, όχι ως θεατής. Ως ενεργό μέλος ενός λαού που έπεφτε στη φωτιά της μάχης, που δεν λύγιζε στα κολαστήρια και που κρατούσε τον λυρισμό του για να κρατήσει την ανθρώπινη ψυχή του. Tη θεϊκή. Kι έγραφε. Aσταμάτητα. Άφησε πολύ έργο πίσω του -και ένα έργο μάλιστα στο οποίο δεν υπάρχει καμία προχειρότητα. Δούλευε πάρα πολύ τα ποιήματά του. Aκούραστος. Πάντα. Kι όταν δεν έγραφε , ζωγράφιζε, διάβαζε, έπαιζε πιάνο...

Δημιουργία με πάθος

Oι ιδεολογικές και πολιτικές επιλογές που έκανε ο Pίτσος είναι σημαντικές για την πορεία του επειδή ήταν σημαντικές για την ποίησή του. Λυρικός και επικός μαζί υλοποίησε ποιητικά τη σύγκρουση ανάμεσα στο προσωπικό θέλω και το χρέος. Tο έργο που άφησε πίσω του είναι πολύ μεγάλο όχι μόνο σε όγκο αλλά και σε προβληματισμό, σε ποικιλία μορφών, σε θεματολογία.

«Tα βράδια κοιμάμαι έξω. Πάνω μου ψιχαλίζουν τ’ άστρα. Eίμαι ήσυχος και σίγουρος -με κείνη τη βαθιά βεβαιότητα της γης και τ’ ουρανού. Δε σκέφτουμαι στίχους -είμαι ένας στίχος μέσα στο ποίημα της ανθρωπότητας -νιώθω τούτο το δεσμό -τον ανασαίνω, τον ζω. Aν γίνει κάποτε στίχος -τόσο το καλλίτερο. Kαι θα γίνει. Δεν μπορεί να μη γίνει».

(Eπιστολή του Γιάννη Pίτσου προς την Kαίτη Δρόσου, όταν ήταν εξόριστος στη Λήμνο, το 1949 που περιλαμβάνεται στην πρόσφατη έκδοση της «Aγρας»).

O Γιάννης Pίτσος μας σηκώνει «λίγο ψηλότερα» και θυμίζει πως η ανθρώπινη ύπαρξη έχει τη δύναμη να παλέψει με το αδύνατο και να αποδείξει πως ο θάνατος, έτσι παλεύοντας, δεν είναι μάταιος. Πως ο έρωτας παραμένει ουσία ζωής. Πως ο άνθρωπος είναι Άνθρωπος όταν βιώνει τη ζωή με την μεγαλύτερη ένταση, το μεγαλύτερο πάθος.

Kάθουμαι, λοιπόν, εδώ, άντικρυ στην μπαλκονόπορτα, ανοιχτή προς την Πάρνηθα, μ’ ένα σανίδι στα γόνατά μου, και πάνω στο σανίδι τ’ άσπρα χαρτιά, ένας γέροντας με τους χαρταϊτούς, και θυμάμαι, ονειρεύουμαι, στοχάζομαι, φαντάζομαι, μαντεύω, προφητεύω (ναι, προφητεύω, κι ας είναι φουσκωμένη απ’ την κακοπάθια τούτη η λέξη), σωπαίνω και γράφω, γράφω, όχι μονάχα για σένα και για μένα, κι ούτε ξέρω για ποιους και πόσους ανθρώπους, για ποιους και πόσους αιώνες, γράφω, καλλιγραφώ με προσοχή και κατάνυξη παλιού ερημίτη, γράφω ο «πολυγράφος», ο ακόρεστος που μόλις τώρα προφέρει τις πρώτες του λέξεις και τις ακούει και θαυμάζει τι κόσμοι κρύβονται πίσω τους, τι θησαυρούς τού ανοίγουν,- κι αχ, με πονάει η γλώσσα μου απ’ την ευτυχία της γλώσσας, μελώνει το πικρό μου σάλιο, το καταπίνω, τρέφομαι, μια ποτέ ποτέ δε χορταίνω. Eυχαριστώ, είπα.

(Eικονοστάσιο Aνωνύμων Aγίων)

«Pωμιοσύνη»

Tράβηξαν ολόισια στην αυγή με την ακαταδεξιά του ανθρώπου που πεινάει,
μέσα στ’ ασάλευτα μάτια τους είχε πήξει ένα άστρο,
στον ώμο τους κουβάλαγαν το λαβωμένο καλοκαίρι.

Aπό δω πέρασε ο στρατός με τα φλάμπουρα κατάσαρκα,
με το πείσμα δαγκωμένο στα δόντια τους σαν άγουρο γκόρτσι,
με τον άμμο του φεγγαριού μες στις χοντρές αρβύλες τους
και με την καρβουνόσκονη της νύχτας κολλημένη μέσα στα ρουθούνια και στ’ αυτιά τους.

Δέντρο το δέντρο, πέτρα - πέτρα πέρασαν τον κόσμο,
μ’ αγκάθια προσκεφάλι πέρασαν τον ύπνο.
Φέρναν τη ζωή στα δυο στεγνά τους χέρια σαν ποτάμι

Οι ποιητές για τον ποιητή

Γεννήθηκε την Πρωτομαγιά του 1909 στη Mονεμβασιά. Kι έτσι εμείς, σήμερα, εκατό χρόνια μετά, μπορούμε να φτιάξουμε τη δική μας γενέθλια γιορτή με συνδαιτυμόνες ποιητές που γράφουν για τον ποιητή. Ένα συμπόσιο, στο οποίο η απουσία του οικοδεσπότη είναι η πρόφαση για να γευτούμε τα δώρα της ζωής του. Tην τέχνη του.

ΛOYI APAΓKON
(...) H τέχνη του Pίτσου δεν ορίζεται. Aπό τα μεγάλα ποιήματα που στη δεκαετία 1950-60, λίγο καιρό μετά την απόλυσή του από ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, του εξασφάλισαν το A΄ Kρατικό Bραβείο ποίησης της Eλλάδας, ως αυτούς τους σύντομους λυγμούς τώρα τελευταία, Kάτι που μπορεί να γράψει κάνεις πάνω στο γόνατο, όταν αυτά λέγονται Mακρόνησος, Γυάρος, Λέρος... Mέσα τους καθένας θα ανακαλύψει την δική του καρδιά και τις πληγές της. Θυμάμαι εκείνο το εξαίσιο ποίημα για τον αγώνα στην Kύπρο εναντίον της αγγλικής κατοχής, ένας πατριώτης μέσα στη σπηλιά, όπου σε λίγο θα πεθάνει πνιγμένος από τους καπνούς, καμένος, εκείνον τον λόγο της τελευταίας στιγμής, που δεν μπόρεσε να εκφωνήσει ο ήρωας, ΠY χάρη ωστόσο στο ίδιο του το μεγαλείο μοιάζει τόσο λίγο με την ηρωική λογοτεχνία...Έτσι, στον Pίτσο, πάντα το πάθος βρίσκεται μέσα στην απλότητα των πραγμάτων... αλλά δεν είναι λόγος αυτός για να το προτιμώ, λόγου χάρη, από τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος», που δεν είναι παρά ο ψίθυρος μιας συνηθισμένης ζωής κι όλα αυτά τα ποιήματα για ένα σπίτι, για έναν άνθρωπο, για τα οποία δεν έχεις να διηγηθείς τίποτ’ άλλο από τη ζωή τους. Πόσο περήφανος είμαι που γνώρισα τα ποιήματά του λίγο πριν από τον υπόλοιπο κόσμο, από τη μια στην άλλη άκρη της Eυρώπης, σα να μου τα’ χε φέρει πάνω στη δυνατή πλάτη του ο θεός-ταύρος! (...)

TZENH MAΣTOPAKH
O Pίτσος ήταν ένα μεγάλο ποτάμι. Ποτέ δεν μας ρούφηξε. Ποτέ δεν μας έπνιξε. Ίσα ίσα μας έμαθε να κολυμπάμε. Ό,τι κι αν λέμε σήμερα, ό,τι κι αν γράφουμε, όπως κι αν το γράφουμε, το βέβαιο είναι ότι κανένας μας δεν βγήκε από μέσα του στεγνός.

XPIΣTOΦOPOΣ ΛIONTAKHΣ... Έχω πει με άλλη ευκαιρία ότι η ποίηση του Pίτσου περιέχει θησαυρούς φανερούς αλλά και κρυμμένους και ότι η ανακάλυψή τους εναπόκειται στον καλοπροαίρετο αναγνώστη. Aυτό που σήμερα πάνω από όλα έχουμε ανάγκη είναι ο παρηγορητικός λόγος της ποίησης και ιδιαίτερα ο παρήγορος και φιλάνθρωπος λόγος του Pίτσου. Στην ποίησή του ο Pίτσος μνημειώνει τα μικρά και τα μεγάλα γεγονότα που σημάδεψαν την Eλληνική Iστορία από τον Mεσοπόλεμο έως τις μέρες μας και με αναφορές στο απώτερο και απώτατο παρελθόν της ιστορίας μεγαλύνει τα πάθη και τις δοκιμασίες του ελληνικού λαού δοξολογώντας τις αιώνες αξίες που δημιούργησε. H ποίησή του με τις οικουμενικές της αξίες και τη διαχρονικότητά της είναι το πιο ισχυρό αντίδοτο στη βία, την έπαρση, την αλαζονεία και την ευτέλεια που μας κατακλύζουν... Kαιρός, λοιπόν, να βυθιστούμε στον ωκεανό του ποιητικού του λόγου για να ξαναβρούμε την ομορφιά της γενναιοδωρίας και της ανιδιοτέλειας...

ANTΩNHΣ ΦΩΣTIEPHΣ(...) O Pίτσος είναι κατεξοχήν ο εμπνευσμένος σκηνοθέτης, αλλά ταυτόχρονα και ο τεχνίτης σκηνογράφος, που ξέρει να οργανώσει το σκηνικό του χώρο, για να κινήσει με ακρίβεια μέσα σ’ αυτόν τους ήρωές του -είτε πρόκειται για το εγώ ενός επιγραμματικού τρίστιχου είτε για τον θίασο ενός πολυσέλιδου δράματος. Mε μια εκούσια δόση υπερβολής, θα έλεγα ότι όλο του το έργο δεν είναι παρά Ποιητικό Θέατρο... Tο εγχείρημα και το επίτευγμα του Pίτσου είναι περισσότερο άξιο εκτίμησης, δεδομένου ότι το σημαντικότερο τμήμα της ποίησής του, παρά την κοινή αντίληψη επ’ αυτού, δεν είναι τα διθυραμβικά της πολιτικής του έξαρσης και της κομματικής αδολεσχίας.

Eίναι τα ήσσονος τόνου μιας βιωματικής μεταφυσικής αντίληψης, που πολύ συχνά μάλιστα περιβάλλοντας έναν σαφώς υπερρεαλιστικό μανδύα, άλλοτε για να καλύψουν, άλλοτε για να προβάλουν το αδιέξοδο, το παράλογο, το αναπάντητο... O Pίτσος ένας σπουδαίος μεταφυσικός υπερρεαλιστής, εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ακόμη και σήμερα ως ο αντιπροσωπευτικότερος τύπος στρατευμένου ποιητή. Aυτός ο αριστοτέχνης της υποβλητικής ατμόσφαιρας και της λεπτομέρειας χειροκροτείται ακόμη ως ο ρήτορας των επάλξεων.

ΓIANNHΣ KONTOΣ
O Γιάννης Pίτσος είναι ένα ποιητικό φαινόμενο, όχι μόνον ελληνικό αλλά ευρωπαϊκό. Έχει μεγάλη εξακτίνωση ο λόγος του, γιατί το μικρό παιδάκι που ξεκίνησε 18 ετών να έρθει στην Aθήνα φτωχός (σύντομα έγινε πλούσιος). Πλούσιος, εννοώ με την καλλιέργεια του ποιητικού του λόγου, όπου περιέγραψε όλους τους κοινωνικούς και αισθητικούς κραδασμούς της πατρίδας μας και των ανθρώπων της, της εποχής και όχι μόνο.

O Γιάννης Pίτσος ως ποιητής είναι μέγας αισθητικός και αισθητής και καλλιτέχνης που έφερε την ελληνική γλώσσα και τα νοήματά της στα ύψη. Θα τον έλεγα ποιητή - ποταμό που αντλεί από διάφορες πηγές υδάτων, που φουσκώνει και κατεβαίνει με τα μηνύματά του στην πόλη των ωδείων. O Γιάννης Pίτσος δεν θα γινόταν αλλιώς -θέλω να πω ότι η τεράστια ευαισθησία του και η αγωνιώδης προσπάθεια προς τον συνάνθρωπο, τον έφερε πολύ μπροστά στους κοινωνικούς αγώνες και πολύ μπροστά στους κοινωνικούς αγώνες· τότε ήταν το Kομουνιστικό Kόμμα.

O Γιάννης Pίτσος τραγούδησε πολύμορφα και πολύχρωμα τον άνθρωπο και τον βίο του. Θα τον έλεγα έναν μεγάλο ερωτικό ποιητή. O Γιάννης Pίτσος, τον οποίο είχα την τύχη να γνωρίσω και να συνδεθώ μαζί του ήταν ένας καλλιτέχνης με ιδιαίτερη ευαισθησία και μεγάλη ανθρώπινη παρουσία. O λόγος του ήταν βάλσαμο σ’ αυτό που λέμε κοινό, απλό άνθρωπο, αλλά και σε συνθετότερες προσωπικότητες.

Ο Μίκης Θεοδωράκης μίλησε για τον Γιάννη Ρίτσο

2009-05-18T03:30:00.009+03:00

Έθνος Άουτ
Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου (Πρωτομαγιά 1909), ο Μίκης Θεοδωράκης μίλησε για τον λατρεμένο φίλο του και την ανεκτίμητη σχέση τους στην Αγγελική Κώττη, την γνωστή μας εαρινή συμφωνία!
Ποια άλλη;

Αναμετάδοση

2009-05-18T03:13:00.001+03:00

Η σονάτα

Λοιπόν, επίτηδες, δεν ήθελα να πω κάτι για το Ρίτσο. Τα «αφιερώματα», τα «έτη» και τα άλλα συναφή με αφήνουν παγερά αδιάφορη. Αλλά τις τελευταίες μέρες με τόσα ποστ και τόσα σχόλια στο ραδιόφωνο, ο ποιητής τριγυρνά συνέχεια στο μυαλό μου. «Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου…»

Με το Ρίτσο είχα μια ιδιότυπη σχέση από την αρχή. Τα μικρά του ποιήματα δεν με πολυαφορούν (ίσως να φταίει που ο εφηβικός μου έρωτας μού τα διάβαζε μετά μανίας στα θρανία) και γι’ αυτό δεν είχα ασχοληθεί με τα μεγάλα. Τον Ρίτσο τον ανακάλυψα χάρη στο περιοδικό ΜΕΤΡΟ και τα cd προσφοράς. Ε, ναι λοιπόν, τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος» την άκουσα πρώτα από τη μαγευτική φωνή του, την έμαθα απέξω, κάθε ανάσα και κάθε παύση και μετά διάβασα τα γράμματα και τις τελείες της. Ακόμα και τώρα αν την αποζητήσω, θα την ακούσω, δε θα τη διαβάσω.

«Άφησε με να’ ρθω μαζί σου», μες στο μυαλό μου, ακόμα και πόσο πρέπει να σύρεται η φωνή σε κάθε στίχο έχω. Αργότερα, μαθαίνοντας κάποια από τα στοιχεία της βιογραφίας του, συμπάθησα και τον άνθρωπο, τις ιδέες του. Βλέποντας φωτογραφίες του αγάπησα την εικόνα του (θα μπορούσα να είμαι μια μικρή…. Ριτσίτσα, αν κι είμαι σίγουρη πως εκείνου δεν θα του καίγονταν καρφί, αν ζούσε).

Δε με νοιάζει γιατί ο Ρίτσος δεν πήρε το Νόμπελ, ή μάλλον με νοιάζει και μ’ αρέσει που ο Ρίτσος δεν πήρε το Νόμπελ. Τη σονάτα δεν την αγαπώ όπως τα ποιήματα του Σεφέρη ή του Έλιοτ, με τη λογική μου, την αγαπώ με κείνο το κομμάτι του μυαλού μου που επηρεάζεται μόνον από το συναίσθημα. Κι αυτό, μάλλον, είναι ο στόχος της ποίησης.

Σήμερα

2009-05-13T19:28:00.000+03:00

Τετάρτη, 13 Μάϊος 2009

Στίχοι Ρίτσου, αποδημητικοί. Συντονιστείτε απόψε στην http://tvradio.ert.gr/radio/liveradio/voiceofGreece.asp

http://tvradio.ert.gr/radio/liveradio/voiceofGreece.asp

Αν χάσατε τη χτεσινοβραδινή συνέντευξη των παιδιών των δυο σχολείων ( του 10ου Πειραιά και του δικού μας), παιδιών εκ των πρωταγωνιστών της παράστασης για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου, που είχε δοθεί στο μουσείο Μπενάκη,

μην ανησυχείτε,

μπορείτε να ... επανορθώσετε:

Απόψε στις 9 με 10, στην παραπάνω ηλεκτρονική διεύθυνση, που είναι η διεύθυνση της ελληνικής ραδιοφωνίας για τον απόδημο ελληνισμό, μια δεύτερη ομάδα παιδιών ( Βίκη, Αλέξανδρος, Παναγιώτης, Χρήστος) θα δώσει τη δική της συνέντευξη ζωντανά. Θα θυμηθούν τη συνεργασία και την εκδήλωση που έγινε, θα μιλήσουν για την επαφή τους με την ποίηση και τον ποιητή, θα απαγγείλουν στίχους, θα ταξιδέψουν το όνειρο " στις τέσσερις πόρτες του ορίζοντα".

Συντονιστείτε, λοιπόν!

Για τη χτεσινοβραδινή συνέντευξη το 10ο Λύκειο ήδη έχει κάνει μια κατατοπιστικότατη ανάρτηση εδώ:
http://www10lykeiopeiraia.blogspot.com/2009/05/blog-post_12.html
Μας έστειλαν μάλιστα και τις φωτογραφίες της Στέφης και της Μαρίας που μίλησαν, για να τις χαρούμε και από 'δω. Ευχαριστούμε πολύ!

Αναρτήθηκε από Διονύσης Μάνεσης στις 2:24 μμ

Προσοχή, ΠΡΟΣΟΧΗ!

2009-05-13T00:23:00.003+03:00

Τρίτη, 12 Μάϊος 2009

Η "φωνή της Ελλάδας" έσμιξε με τις φωνές των παιδιών μας!

Τα ραδιοκύματα της ΕΡΤ ταξίδεψαν τις φωνές των παιδιών μας απόψε από τις 9 ως τις 10 σ'όλο τον κόσμο. Το ραδιοφωνικό πρόγραμμα της ΕΡΤ που απευθύνεται στους απόδημους Έλληνες, "Η φωνή της Ελλάδας", αφιέρωσε μια ώρα στον ποιητή Γιάννη Ρίτσο με καλεσμένους τους μαθητές που συμμετείχαν στην εκδήλωση του 6ου Λυκείου Καλλιθέας και του 10ου Λυκείου Πειραιά στο Μουσείο Μπενάκη στις 21 Μαρτίου.

Η Μαρία Μαστρονικόλα και η Στέφη Γιαννακοπούλου από το 6ο και ο Βασίλης Ψίλης και η Σοφία Καρακάση από το 10ο μίλησαν για το Ρίτσο και την εμπειρία τους από την εκδήλωση και μετέδωσαν, πιστεύω, την ίδια συγκίνηση που νιώσαμε και στην παράσταση διαβάζοντας τα ποιήματά του. Πάνω απ'όλα, όμως, έδειξαν πως ο Ρίτσος είναι πια δικός τους, τούς δίνει αισιοδοξία και θέληση για ζωή (Στέφη), τους βοηθά να καταλάβουν δικά τους βιώματα (Βασίλης), και μέσω αυτού η ποίηση έγινε πια μέρος της ζωής τους(Μαρία), νιώθουν την αξία της στην πράξη(Σοφία), έμαθαν να βλέπουν τον κόσμο διαφορετικά.

Η Ειρήνη Λιβανού μίλησε με ζέση για την προσπάθεια και την προθυμία τους καθώς και για τη σημασία της εμπιστοσύνης που έδειξαν με την ανάθεση αυτή οι υπεύθυνοι του Μουσείου Μπενάκη, τους οποίους ευχαρίστησε μαζί με την Αγγελική Κώττη και έδωσε περιεκτικά το στίγμα του αγώνα των δημόσιων σχολείων για καλλιτεχνική έκφραση.Η φωνή της Στέφης έκλεισε την εκπομπή με την ίδια υπέροχη a capella ερμηνεία του κομματιού από το "Καπνισμένο τσουκάλι".

Ευχαριστούμε όλους σας, καθώς και την ΕΡΤ για την εμβέλεια που έδωσε στις φωνές σας, στη φωνή μας.

Συντονιστείτε κι αύριο βράδυ για τη συνέχεια την ίδια ώρα στην ΕΡΤ:

http://tvradio.ert.gr/radio/liveradio/voiceofGreece.asp

Αναρτήθηκε από Μάνια Χρίστη στις 10:05 μμ

Αναμετάδοση

2009-05-12T22:47:00.001+03:00

Δευτέρα, 11 Μάϊος 2009

"Εμείς θα φυλάξουμε την αγάπη μας". Αντί επιλόγου

Τελείωσε και η γιορτή μας για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου.

Η αρχή είχε γίνει στις 29 Γενάρη. Ακολουθώντας τη ρήση του ποιητή:

"Δουλεύετε. Μόνο δουλεύοντας μαθαίνουμε όχι μόνο πως να δουλεύουμε αλλά και ανακαλυπτόμαστε και ανακαλύπτουμε, τι έχουμε να πούμε, τι αξίζει και πως να το πούμε" (25.6.1971),

δουλέψαμε όσο πιο πολύ μπορούσαμε και "χρωματίσαμε" με διάφορες "χρυσορόδινες ανταύγειες" το ιστολόγιό μας.
Δουλεύοντας ανακαλύψαμε έναν "πολυγράφο, ακόρεστο" ποιητή, που ακούραστα έγραφε, ζωγράφιζε, διάβαζε, έπαιζε πιάνο...

"Ο Ρίτσος έγραφε από "ανάγκη", μένοντας πολύ συχνά ξάγρυπνος, πεινασμένος, διψασμένος, δουλεύοντας δέκα, δώδεκα και μερικές φορές δεκαοκτώ και είκοσι ώρες το εικοσιτετράωρο, πραγματικός χειρώνακτας, άξιος ν` αγιάσει.
[...] Ποιητή τον έκαναν πολλά, πάντως ανάμεσα στα πρωτεύοντα ήταν η σφαιρική θέαση του σύμπαντος κόσμου, όπως κι η έννοια της Δικαιοσύνης και η ανυποταξία που είχε μέσα του. Και λέγοντας Δικαιοσύνη, δεν εννοώ μονάχα τη βαθύτατη αγάπη του. Εννοώ τη δική του Τάξη, την αστείρευτη ανθρωπιά του, την αφοσίωσή του σε ιδέες και πρόσωπα, το πείσμα του να προσπαθεί να αντιστρεψει την ασχήμια και εν μέρει να προσπαθεί να ακυρώσει το θάνατο με ό,τι ωραιότερο. Ένας ατελεύτητος έρωτας του Ωραίου τον διακατείχε και τον παρέσυρε, όπως όλοι οι έρωτες, ίσια και προς τα πάνω -αν και "βαθύ βαθύ το πέσιμο"...

γράφει η βιογράφος του και επιμελήτρια του αρχείου αυτογράφων έργων Γιάννη Ρίτσου, που είναι κατατεθειμένο στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, κα Αγγελική Κώττη στο βιβλίο της Γιάννης Ρίτσος, Ένα σχεδίασμα βιογραφίας.
Να προσθέσουμε στο σημείο αυτό ότι η κα Κώττη ή Εαρινή Συμφωνία, μας έκανε την εξαιρετική τιμή να επισκέπετεται το ιστολόγιό μας καθ` όλη τη διάρκεια της χρονιάς και να μας ενθαρρύνει συνεχώς με την ευγένεια και καλοσύνη του λόγου της.
Την ευχαριστούμε ιδιαιτέρως.

Το αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, που παρουσιάσαμε στο τέλος της σχολικής χρονιάς, ήταν το γοητευτικό απόσταγμα του μοναδικού ταξιδιού μας στην Πολιτεία της Ποίησής του. Ανεβάζουμε την παρουσίαση στο ιστολόγιό μας για όσους φίλους μας θέλουν να τη δούνε ή να την κατεβάσουν στον υπολογιστή τους. Δεν είναι τίποτα σπουδαίο, μια σύντομη αναφορά στη ζωή και το έργο του, με παράλληλη προβολή βίντεο από το DVD με την αυτοβιογραφία του, έκδοση του "Αρχείου Κρήτης" του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη και κάποιων άλλων βίντεο που κατεβάσαμε από το youtube καθώς επίσης αποσπάσματα με ηχογραφημένη τη φωνή του και τραγούδια.

Να προσθέσουμε επίσης ότι στο τέλος της γιορτής είδαμε στιγμιότυπα από το βίντεο της παράστασης "Να είσαι ήλιος, να χαρίζεις φως", που παρουσίασαν στο Μουσείο Μπενάκη οι μαθητές του 6ου Λυκείου Καλλιθέας και του 10ου Λυκείου Πειραιά στις 21 Μάρτη, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, αφιερωμένης στο έργο του Γιάννη Ρίτσου.
Ευχαριστούμε θερμά τους εκπαιδευτικούς του 6ου Λυκείου Καλλιθέας κ. Διονύση Μάνεση που μας έστειλε το βίντεο και κ. Λίλα Τζέτζου τα αποσπάσματα από το αρχείο Σγουράκη.
Να συγχαρούμε θερμά, για άλλη μια φορά, όλους τους συντελεστές της παράστασης ιδιαίτερα τους μαθητές των δύο σχολείων και να μεταφέρουμε από δω το δικό μας πολύ ζεστό και ενθουσιώδες χειροκρότημα.

Να τους εκφράσουμε το θαυμασμό μας για τη δουλειά τους για την οποία, όσα λόγια και να πούμε ΔΕΝ ΦΤΑΝΟΥΝ

Να αναφέρουμε, τέλος ότι στο ιστολόγιο του 10ου Λυκείου Πειραιά δημοσιεύτηκε μια πολύ αξιόλογη και ενδιαφέρουσα έκτακτη έκδοση της μαθητικής τους εφημερίδας που τιτλοφορείται "ΕΦΗΒΕΙΑ", και είναι αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου. Η εφημερίδα περιλαμβάνει συνέντευξη που πήραν μαθητές του 10ου Λυκείου Πειραιά από την Έρη Ρίτσου, μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η οποία μιλάει για τον πατέρα, άνθρωπο και ποιητή Γιάννη Ρίτσο, τις κακουχίες που πέρασε, τη στάση του απέναντι στη ζωή και το θάνατο, τη ζωγραφική του, αλλά και τον ίδιο το Ρίτσο να μιλάει...

GIANNIS RITSOS
GIANNIS RITSOS litsa

Publish at Scribd or explore others:

Η σημερινή μας ανάρτηση είναι αφιερωμένη σε όλους τους εκλεκτούς αναγνώστες του ιστολογίου μας (φανερούς και αφανείς), που στάθηκαν κοντά μας όλη τη χρονιά, ένθερμοι υποστηρικτές και πολύτιμοι συμπαραστάτες σε κάθε προσπάθειά μας.

Σκεφτήκαμε με τα χρυσομυγάκια να γράψουμε, αντί επιλόγου, ένα ποίημα. Σταχυολογήσαμε λέξεις, ημιστίχια και στίχους από ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου, που διαβάσαμε όλη τη χρονιά και δημιουργήσαμε την παρακάτω σύνθεση:

Πολύ με φορτώσατε μ` εγκώμια
κι όχι να πείτε πούκανα και τίποτα σπουδαίο.
Μα εγώ δεν τόχω σκοπό να καμαρώσω,
μονάχα "Ευχαριστώ".
Αυτό το ευχαριστώ είναι το τραγούδι μου.

Όλα ήταν καλά.
Φχαριστημένοι είμαστε
τα άλλα τα ξέρετε.
Και τώρα, ναι, σας βαβαιώνω
ο ορίζοντας είναι τριανταφυλλένιος.

Συνεχίζουμε τη ζωή μας ακέρια μες στον ήλιο.
Κοίτα τι όμορφα που ξημερώνει!
Κι ο κόσμος θα φτώχαινε
αν έλειπε το φως,
εμείς και το τραγούδι.

Τώρα ήρθε η έξοδος από το χρόνο.
Κι εμείς θα τον φυλάξουμε με την ανάμνηση, τη γνώση και τη θέληση.
Τούτη την ώρα η φωνή μου λέει μονάχα εκείνο που δε θα μπορούσε να μην πει.
Όταν μονάχος είσαι τίποτα δεν είσαι.
Μόνο το πάρε-δώσε είναι γιοφύρι να περνά η ζωή και ν` ανεμίζει το χρωματιστό φουστάνι της.

Θάμα και θάμασμα
είναι το σφίξιμο χιλιάδων χεριών, τόμαθα
οι λίγες ώρες
πλάι σε ανθρώπους που αγαπούν
και μεγαλώνουν τα σύνορα του κόσμου, τόμαθα.

"Από δω προς τον ήλιο".
Νάτος ο ήλιος μες στην καρδιά μας.
Χαμογελάμε για ν` αγγίξουμε τον ήλιο.
Πιο νέα και πιο μεγάλα τα φτερά μας.
Εκείνα που έρχονται, προπάντων εκείνα που φτιάχνουμε, είναι δικά μας.

Είναι ώρα πια να σωπάσουμε.
Χωρίς τελεία τ` όνειρό μας. Βάζουμε μόνο αποσιωπητικά....

Εύχομαι σε όλους τους μαθητές του σχολείου μας Καλή Επιτυχία στις εξετάσεις τους, που αρχίζουν σε λίγες μέρες, ιδιαίτερα όμως εύχομαι ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ στις εννέα μαθήτριές μας της Γ΄ Λυκείου, θεωρητικής και τεχνολογικής κατεύθυνσης που από την Παρασκευή ρίχνονται στη μάχη των Πανελλαδικών Εξετάσεων για "μια θέση στον ήλιο".

"Εμείς θα φυλάξουμε την αγάπη μας"

προς όλους τους φίλους και συνεργάτες μας
για την επόμενη σχολική χρονιά.

Αναρτήθηκε από xrysomyga στις 11:44 μμ

Αναμετάδοση

2009-05-12T19:57:00.001+03:00

Αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο

3:00 πμ by giorgis ·

Αφιέρωμα στον ποιητή της «Ρωμιοσύνης», Γιάννη Ρίτσο, έχει η πολύ καλή ιστοσελίδα «Οδός Ονείρων».

Κατεβάστε και ακούστε τις δισκογραφικές παρουσίες του Γιάννη Ρίτσου

Μικρή Ανθολογία Μελοποιημένων ποιημάτων. Μέρος 1 Μέρος 2

Μιχάλης Τερζής: Ύμνος & θρήνος για την Κύπρο

Άκης Λυμούρης: Η Κυρά των Αμπελιών (απαγγέλλει ο ποιητής) Μέρος 1 Μέρος 2

Ο Γιάννης Ρίτσος διαβάζει ποιήματά του Μέρος 1 Μέρος 2 Μέρος 3 Μέρος 4

Καλλιόπη Χατζηπατέρα - Βαγγέλης Πιτσιλαδής: Εαρινή Συμφωνία

Μίκης Θεοδωράκης: Επιτάφιος (4 εκδοχές) Μέρος 1 Μέρος 2 Μέρος 3
Μέρος 4 Μέρος 5 Μέρος 6 Μέρος 7

Μίκης Θεοδωράκης - Γιώργος Νταλάρας: Ρωμιοσύνη (live) Μέρος 1 Μέρος 2 Μέρος 3

Μίκης Θεοδωράκης: Τα 18 Λιανοτράγουδα (3 εκδοχές)1η έκδοση (1973 2η έκδοση (1974), 3η έκδοση (1974) 4η έκδοση (1974) Α' Β'

Νίκος Μαμαγκάκης: 11 Λαϊκά Τραγούδια του Γιάννη Ρίτσου (έκδ. 1972)

Νίκος Μαμαγκάκης: 11+2 Λαϊκά Τραγούδια του Ρίτσου (έκδ. 2006)

Νίκος Μαμαγκάκης: Στεναγμός Ανατολίτης

Χρήστος Λεοντής: Kαπνισμένο Τσουκάλι (remastered)

Δήμος Μούτσης: Τετραλογία

Μάριος Τόκας: Πικραμένη μου γενιά

Σωτήρης Σακελλαρόπουλος: Παιχνίδια του νερού και τ' ουρανού Μέρος 1 Μέρος 2 Μέρος 3

Μαργαρίτα Ζορμπαλά: 12 Ρούσικα Λαϊκά Τραγούδια Μέρος 1 Μέρος 2

Γιώργος Κουρουπός - Σπύρος Σακκάς: Λόγος μουσικός Μέρος 1 Μέρος 2

Photis Ionatos: Ithaque Μέρος 1 Μέρος 2

Στέλλα Γαδέδη: Πάντως ήταν νύχτα

Καλή σας ακρόαση

Με άποψη

Αναμετάδοση

2009-05-12T02:48:00.001+03:00

Παρασκευή, 1 Μάϊος 2009

Mέρα Μαγιού...

...επέλεξα για τούτη την ανάρτηση,

καθώς έλαβα κι' εγώ επίσης, από την αγαπημένη «μας» Αγγελική Κώττη

το mail-πρόσκληση, για να αναρτήσω το κατιτίς μου για το

"'Ετος Γιάννη Ρίτσου"

και γιατί όπως αναφέρει στο mail της:

Η 1η Μαϊου ήταν η "...ημέρα που ο ίδιος είχε κρατήσει ως ημερομηνία γέννησης"

Την Αγγελική Kώττη, γνωστή στο χώρο των blogs ως Εαρινή Συμφωνία, που το άρθρο της <με τίτλο "Κίνημα Επικοινωνίας", στάθηκε η αιτία να ψάξω, να ανιχνεύσω, να ανακαλύψω, να τολμήσω και να προσπαθώ ακόμη , ύστερα δυο και πλέον χρόνια, να επιπλεύσω σε τούτο το βαθύ ωκεανό της επικοινωνίας.

Αδυνατώ όμως καλή μου Αγγελική, μόνη μου τώρα να σταθώ στους ογκόλιθους της πένας, της μάθησης, της γνώσης και των γραμμάτων και να παρουσιάσω ένα δικό μου αφιέρωμα για το Γιάννη Ρίτσο.

Ωχριώ και συστέλλομαι μπρος στις εξαιρετικά αξιόλογες αναφορές όλων όσων ασχολήθηκαν με γνώση για το έργο του αλλά και με προσωπικές τους μαρτυρίες.
Τις τόσες εκδόσεις βιβλίων, λευκωμάτων μέχρι και την κινηματογραφική αυτοβιογραφική ταινία

Αισθάνομαι δέος και φοβάμαι πως θα αδικήσω με την ταπεινή μου προσφορά το «Γίγαντα».

Είδα και διάβασα πολλά και ΟΛΑ αξιόλογα. Τί περισσότερο λοιπόν, θα έβρισκα εγώ…

Κοντοστάθηκα όμως στης καλής μας evaggelias-p

την αναφορά, γιατί με άγγιξε. Καθρεφτίζει την κοινωνία που ζούμε… και ναι, αυτοί είμαστε και «Τέτοια ζωή μας μέλλονταν»

Tέτοια ζωή μας μέλλονταν, να γράφουμεν επιστολές

που να μη στέλνουμε από μιάν αξήγητη δειλία

μονάχα να τις δένουμε σε κορδελίτσες παρδαλές
και να το βρίσκουμε και τούτο ασήμαντη ασχολία.
Να πάλλεται βαθιά η καρδιά, που άξια είτανε για τα καλά,
κι όμως να ζούμε πάντοτε στη σκοτισμένη αφάνεια·
οι ταπεινοί πατώντας μας να δείχνουν μέτωπο ψηλά
και τα δικά μας άπρεπα να φέρουνε στεφάνια.
Το πρόσωπο μας να φορεί φρίκης γκριμάτσα τραγική,
φιλάρεσκα ν' αφήνουμε να λεν πως μας πηγαίνει
να βλέπουμε να φεύγει η ζωή μακριά μας ξένη, βιαστική
και να περνάμε, αθόρυβα μισώντας, μισημένοι.
Το κάθε τι, και πιο πολύ τ' όνειρο, να μας τυραγνά
τα βλέμματα των διαβατών στα μάτια μας λεκέδες.
Περήφανοι να δείχνουμε κι όμως τα χέρια μας τ' αγνά
να κράτησαν και να κρατούν ακόμα μενεξέδες.
Να λαχταρούμε σαν παιδάκια ευαίσθητα κι ασθενικά
-δικαίωση και παρηγοριά της ζωής μας την αγάπη
κι αν κάποτε τη βρήκαμε να μας προσμένει μυστικά
όμως το χέρι ν' απλωθεί ζητώντας την εντράπη.
Τα μέτρια ν' αποφεύγουμε μ' αδιάλλαχτην αποστροφή,
αμετανόητοι κυνηγοί του Ωραίου και του Απολύτου
νάναι μας έπαθλο η πληγή, τι μάταιο γνώση μας σοφή
η χρυσή σμίλη δημιουργού, κασμάς του καταλύτου.
Να ξεκινάμε τις αυγές και πάνω μας μαύροι οιωνοί
οι αμφιβολίες να μας κρατούν στην ίδια πάλι θέση
κ' εμείς μ' αηδία να φτύνουμε τον εαυτό μας που θρηνεί
και να φοράμε κόκκινο της ανταρσίας το φέσι.
Τότε να ονειρευόμαστε μιαν αλλαγή κ' ευθύς ξανά
να σκύβουμε, σκλάβοι χλωμοί, σε ιερή λατρεία του πόνου,
τις ήττες ν' ανεμίζουμε φλάμπουρα νίκης φωτεινά
κι αξιοπρεπώς να παίρνουμε το λάχτισμα και του όνου.
Καχύποπτοι και μίζεροι μέσα στα φρούρια της σιωπής
να κλειδωνόμαστε άβουλοι, να κάνουμ' έτσι χάζι
τον κόσμον εξετάζοντας πίσω απ' τον κύκλο μιας οπής
και, θαρραλέοι, σκιά μικρού πουλιού να μας τρομάζει.
Δειλοί και στην αγάπη μας μα και στο μίσος πιο δειλοί
κι ανίσχυροι κι ασάλευτοι να ζούμε ανάμεσα τους,
να μας πληγώνουν και τα δυο και να μετράμε σιωπηλοί
στα παγωμένα δάχτυλα τους ίδιους μας θανάτους.
Εχθρούς να υποψιαζόμαστε παντού κ' οι ολόφωτοι ουρανοί
να ισκιώνονται απ' τον ίσκιο μας και, φεύγοντας κινδύνους,
να ζούμε μόνοι πλέκοντας για τους εχθρούς δημίου σκοινί
και να κρεμάμε εμείς εμάς αθώους αντί για κείνους.

"Απροσάρμοστοι", Τρακτέρ, Ποιήματα (1930-1960)

Κοντοστάθηκα επίσης και στη μαρτυρία της γυναίκας που τον γνώρισε από κοντά:
"' Ηταν αρχοντόπουλο ο Γιάννης"

glitter-graphics.com

Πρώτη του Μαγιού σήμερα
και

ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ!!!

ΚΑΛΟ ΜΑΣ ΜΗΝΑ,
ΠΟΙΗΤΙΚΟ,
ΕΡΩΤΙΚΟ
και
ΛΟΥΛΟΥΔΙΑΣΜΕΝΟ

Με όρεξη για δουλειά,
δύναμη για τον καθημερινό μας αγώνα της επιβίωσης
και
επαγρύπνηση.

Αναρτήθηκε από ΦΥΡΔΗΝ-ΜΙΓΔΗΝ στις 1:11 πμ

Αναμετάδοση

2009-05-10T04:06:00.000+03:00

Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαίς...

Αφιερωμένο εξαιρετικά στην Εαρινή Συμφωνία (κατα κόσμον Αγγελική Κώττη) με απέραντο θαυμασμό για τον υπέροχο ποιητή της

Τον ποιητή της Ρωμιοσύνης Γιάννη Ρίτσο τίμησε η Ε Δημοτικού του Ελληνόφωνου Σχολείου «Δημοσθένης» του Λαβάλ με πρωτοβουλία της δασκάλας των Ελληνικών Ευαγγελίας Τσαλκίδου, η οποία κάλεσε τη συγγραφέα Ιουστίνη Φραγκούλη-Αργύρη να μιλήσει στα παιδιά για την ποίηση και την πεζογραφία με αφορμή το Ετος Ρίτσου.

Οι μαθητές του Ελληνόφωνου Σχολείου «Δημοσθένης» απήγγειλαν εν χορώ ένα απο τα λιανοτράγουδα, ενώ η συγγραφέας ερμήνευσε αποσπάσματα απο την «Εαρινή Συμφωνία» του μεγάλου Ελληνα ποιητή.

Τα παιδιά στη συνέχεια απηύθυναν ερωτήσεις στην Ιουστίνη Φραγκούλη περι της ίδιας της συγγραφικής δραστηριότητας. Εκείνη μίλησε αναλυτικά για την ειδοποιό διαφορά ανάμεσα στην ποίηση και την πεζογραφία καθώς και για τα ποικίλα είδη του πεζού λόγου (βιογραφία, διήγημα, μυθιστόρημα, πραγματεία, ταξιδιωτικές εντυπώσεις) προκειμένου να ικανοποιήσει το ενδιαφέρον των ιδιαίτερα καλλιεργημένων μαθητών.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ώρα της παρουσίασης έκλεισε με ερωτήσεις της συγγραφέως προς τα παιδιά περι την λογοτεχνία , όπως ποιός είναι ο ποιητής της «Ρωμιοσύνης», ποιοί Ελληνες ποιητές έχουν κερδίσει Νόμπελ, ποιός είναι ο ποιητής του «Υμνου εις την Ελευθερίαν»; Οι μαθητές απάντησαν σωστά και κέρδισαν λογοτεχνικά βιβλία,που πρόσφερε η συγγραφέας.

Την όλη εκδήλωση παρακολούθησε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο συντονιστής εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας της Ελλάδας στο Προξενείο Ηλίας Παπαρούνας, ο οποίος εξέφρασε το θαυμασμό του για τις γνώσεις των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου «Δημοσθένης» περι την ελληνική λογοτεχνία. Τελικά οι μεγάλοι παρατηρώντας τους διψασμένους για την ελληνική παιδεία μαθητές συμφώνησαν...

Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαίς!

Παράξενο κι όμως αληθινό. Τα τρία σκουρόχρωμα παιδάκια είναι Λιβανεζάκια αμιγή, που προτιμούν να τελειώσουν το τρίγλωσσο σχολείο "Δημοσθένης". Ετσι μιλούν άπταιστα και ελληνικά. Πίσω διακρίνεται η Φιλοθέη

Η πρώτη στη σειρά είναι η Αλίκη Χουντάλα με μεγάλο ενδιαφέρον και γνώσεις στην ελληνική λογοτεχνία. Αξια κόρη άξιου πατέρα. Συγχαρητήρια Αντώνη για την καλλιέργεια αλλά και για τη λάμψη της.

Αγόρια γονατισμένα μπροστά στα κορίτσια. Κι απο μεγάλους, αριστερά η δασκάλα των Ελληνικών Ευαγγελία Τσαλκίδου, η υπογράφουσα και ο συντονιστής εκπαίδευσης Ηλίας Παπαρούνας

Τί όμορφα που είναι να μιλάς με τα παιδιά. Αντλείς δύναμη και ζωντάνια απ΄τη δική τους ασίγαστη φύση

Η δασκάλα Ευαγγελία Τσαλκίδου είχε κάνει εξαιρετική προετοιμασία στην τάξη της για το Γιάννη Ρίτσο. Τα παιδιά απήγγειλαν λιανοτράγουδο και ράγισε ο τόπος!

Posted by Ιουστίνη Φραγκούλη at 7:58 PM

Το μπάνερ προσφορά της Νατάσσας Συλιγνάκη

2009-05-01T06:05:00.002+03:00

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΝΑΤΑΣΣΑ!

ΑΝΑΜΕΤΑΔΟΣΗ από Αγγελική Κώττη και ΕΘΝΟΣ

2009-05-01T05:59:00.002+03:00

Μικρά βιβλία για μεγάλα όνειρα

Πέμπτη, Απρίλιος 30, 2009

Ο Μίκης Θεοδωράκης για τον Γιάννη Ρίτσο

Η συνέντευξη αυτή δημοσιεύθηκε στο Εθνος της προηγούμενης Κυριακής, με το... κανονικό μου όνομα. Θεωρώ ότι έχει ενδιαφέρον και την αναπαράγω για την επέτειο του ποιητή.

Οι δικτάτορες προσπάθησαν να βάλουν ανάμεσά τους τα τανκς τους, αλλά τίποτα δεν κατάφεραν. Μεσούσης της χούντας, τα «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας» του Γιάννη Ρίτσου έφτασαν στον Μίκη Θεοδωράκη, μελοποιήθηκαν, και έγιναν τραγούδια αντίστασης. Δεν ήταν άλλωστε η πρώτη φορά που συναντήθηκαν κάτω από δύσκολες συνθήκες η τέχνη του ποιητή και του συνθέτη. Η φιλία τους, μια από τις δυνατότερες σχέσεις ζωής και για τους δυο τους, δενόταν ακόμα πιο σφικτά κάθε φορά που η πατρίδα περνούσε δοκιμασίες.
Πού στηρίζεται μια τέτοια αμοιβαία αγάπη; Σε πολλά, οπωσδήποτε, και βεβαίως και στην ιδεολογική ταυτότητα. Το τελευταίο πράγμα που θυμάται ο Μίκης Θεοδωράκης από τον Γιάννη Ρίτσο είναι η φράση του πως είχε δίκιο σε όλα. Ηταν υπουργός όταν τον επισκέφθηκε στο σπίτι του, λίγο πριν ο ποιητής μάς αποχαιρετίσει για πάντα. «Μίλησαν» κατά βάση με τα μάτια, όπως μου είχαν πει παρόντες στην συνάντηση. Δεν είχαν ανάγκη άλλης συνεννόησης. Ηταν και οι καιροί πικροί, ο «υπαρκτός σοσιαλισμός» διαλυόταν. «Για ανθρώπους σαν κι εμάς ήταν πραγματικά μια μεγάλη δοκιμασία. Η κατάρρευση ενός κόσμου ολόκληρου» θυμάται σήμερα ο Μίκης Θεοδωράκης.
Η συζήτηση για τον Γιάννη Ρίτσο δεν μπορεί παρά να καλύψει ώρες ατέλειωτες. Μονάχα η φυσική κόπωση μπορεί να οδηγήσει στο τέλος της. Επί δυόμιση ώρες ο Μίκης Θεοδωράκης μιλούσε στον Εθνος άουτ της Κυριακής για τον ανεκτίμητο, τον λατρεμένο φίλο του, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του (Πρωτομαγιά του 1909). Ξεδίπλωσε πτυχές, παρέθεσε γεγονότα, αφηγήθηκε με μοναδικό τρόπο- αδύνατον να αποδοθούν όλα αυτά στο χαρτί...

Η ποίησή του Ρ. πυλώνας στη γέφυρα του Θ.

-Τι ήταν για τον Μίκη Θεοδωράκη ο Γιάννης Ρίτσος;
«Ηταν μεγάλος ποιητής, ήταν αγνός άνθρωπος, ήταν ειλικρινής αγωνιστής. Ο Επιτάφιος, η Ρωμιοσύνη, Οι γειτονιές του κόσμου, Η εβδομη συμφωνία (εαρινή), είναι ακριβώς οι πυλώνες στη γέφυρα της δημιουργίας μου. Είναι μεγάλη υπόθεση να έχεις να κάνεις με ένα μεγάλο ποιητή. Ο οποίος να είναι και ομοϊδεάτης 100%. Που θαυμάζεις από κάθε άποψη. Και την ανθρώπινη, και την κομματική και την ιδεολογική»

Η γνωριμία τους... δεν ήταν γνωριμία. Πρώτος ο Μίκης, έφηβος στην Τρίπολη, ανακάλυψε την ποίηση του Ρίτσου. Στην Κατοχή, μια παρέα μαθητών και σπουδαστών συνομιλούσε με τον Ευάγγελο Παπανούτσο, δεχόταν τις διδαχές του, τις συμβουλές του. «Ηταν μια σχολή σαν την Ακαδημία Πλάτωνος». Ταυτοχρόνως τα νεαρά παιδιά έψαχναν τα καινούργια ρεύματα, τις νέες δημιουργίες.
«Οπότε λοιπόν ένα μεσημέρι του 1942 με παίρνει ένας από αυτούς τους φίλους και μου λέει ότι ανακάλυψα ένα ποιητή, τον Γιάννη Ρίτσο. Είναι καταπληκτικός. Λέω διάβασε να ακούσω. Και μου διαβάζει απνευστί όλη την Εαρινή Συμφωνία από το τηλέφωνο. Του λέω έλα εδώ. Το λέμε και στην άλλη παρέα, πέντε- έξι ήμαστε, έρχονται σπίτι μου και ξανά ανάγνωση. Το μάθαμε απέξω και ψάχναμε και για άλλα του Ρίτσου. Βρήκαμε Το Τραγούδι της αδερφής μου, για το οποίο ο Παλαμάς είχε πει να παραμερίσουμε για να περάσεις και τρελαθήκαμε. Μετά, το Εμβατήριο του Ωκεανού.
Τότε είχαμε τη συνήθεια να απαγγέλλονται τα ποιήματα. Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου ήτανε το μεγάλο σουξέ μας. Είχα γράψει κι εγώ ορισμένα τραγούδια και μουσική δωματίου. Ο Κουλούκης έπαιζε μαντολίνο και έγραφα ντουέτα, για βιολί και μαντολίνο.
Βγαίναμε από την Τρίπολη το πρωί, αγόρια και κορίτσια- φέρνανε αυτοί τις αδερφές τους- και πηγαίναμε στα αμπέλια, στον πύργο του Καρλή- όλα τα σπίτια εκεί λέγονται πύργοι-. Πίναμε λίγο νερό, σταφύλια είχαμε μπόλικα, λίγο τυρί και ψωμί μπομπότα, ακούγαμε τα καινούργια μου έργα και αμέσως μετά απαγγελία. Είχε ένα μεγάλο βράχο που ήταν ένα πλατό, σαν σκηνή. Και ανέβαινε κάποιος στο βράχο και απήγγειλε. Σιγά- σιγά ο βράχος ονομάστηκε ο Βράχος του Ρίτσου. Φυσικά διαβάζαμε και Παλαμά, Μαβίλη, Εφταλιώτη, Πορφύρα, Χατζόπουλο. Ετσι αρχίσαμε ένα είδος λατρείας προς τον Ρίτσο, χωρίς να τον ξέρουμε. Ξέραμε μονάχα αυτά τα τρία έργα. Είχαμε μάθει ότι είχε βγάλει τα Τρακτέρ, που ποτέ δεν βρήκαμε, και τις Πυραμίδες, ομοίως.»
Ο χρόνος περνά και ο Μίκης Θεοδωράκης έρχεται από την Τρίπολη στην Αθήνα, ώστε να σπουδάσει στο Ωδείο. Ταυτοχρόνως εργάζεται, λαμβάνει μέρος στις μάχες εναντίον των κατακτητών που δίνει ο ΕΛΑΣ και κάνει και βόλτες με την αγαπημένη του Μυρτώ. Δεν έχει καιρό, πια, να ψάχνει για καινούργια έργα. Ερχεται όμως η απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά, η συμφωνία της Βράκιζας και το μικρό διάλειμμα μέχρι τον εμφύλιο- 1945 και 46. Η ΕΠΟΝ, αντιστασιακή οργάνωση της νεολαίας, αγαπά τον πολιτισμό. Το κύριο σύνθημά της κατά τη γερμανική κατοχή ήταν, άλλωστε, «Πολεμάμε και τραγουδάμε». Εκεί οι φτασμένοι καλλιτέχνες διδάσκουν νεώτερους, τους μυούν στα μυστικά της τέχνης. Εκεί ο Μίκης συναντά επιτέλους τον Ρίτσο:

Ο Θεός τους

«Είχαμε το περιοδικό της ΕΠΟΝ και σκεφτήκαμε να γίνει μια συνάντηση των νέων με τους παλιούς και εκεί επί τόπου να διαβάζει το ποίημά του ο Μιχάλης Κατσαρός και από την άλλη να είναι ο Ρίτσος, ο Βάρναλης... Ξέρεις τι είναι να ακουστεί δικό σου ποίημα και να σου κάνει κριτική ο Βάρναλης; Ή ο Ρίτσος; Ή η Καζαντζάκη; Ή ο Ρώτας; Ή ο Βρεττάκος; Ηταν μια Ακαδημία, αλλά ζωντανή.
Αρχισαν να έρχονται τα παιδιά, ήρθε ο Λειβαδίτης, ήρθε ο Κοτζιάς, ήρθε ο Μιχάλης ο Κατσαρός, ήρθε ο Αργυρίου, ο Αναγνωστάκης, ο Καρούζος, κι εκεί γνώρισα επιτέλους τον Ρίτσο. Του είπα αμέσω για την παρέα της Τρίπολης και τον Βράχο. Του λέω για μας είστε ένας Θεός. Του έκανε μεγάλη ευχαρίστηση. Μου λέει δεν το περίμενα.»

Ακολουθεί ο εμφύλιος, οι συλλήψεις, οι εκτοπίσεις. Πριν φτάσει ο Ρίτσος στη Μακρόνησο, ο Θεοδωράκης έχει σταλεί στο νοσοκομείο, μετά από άγρια βασανιστήρια, και δεν θα συναντηθούν εκεί. Οσο και αν δεν μπορεί να το φανταστεί κανείς, η Μακρόνησος θα οδηγήσει τον Μίκη στη μελοποίηση του «Επιταφίου».
Είναι 1958, ο Μίκης Θεοδωράκης βρίσκεται στο Παρίσι. Ο Ρίτσος «χωρίς να έχουμε άλλη σχέση εκτός από αυτή της ΕΠΟΝ, μου στέλνει όλα του τα βιβλία. Και στον ‘Επιτάφιο’ είχε αυτό: το βιβλίο τούτο το έκαψαν στους στύλους του Ολυμπίου Διός. Και ήταν ακριβώς η εποχή που εγώ πήγα έξω στο Παρίσι, ελεύθερος πρώτη φορά, αλλά καθόμουν μόνος στο δωμάτιο όπου μέναμε- η Μυρτώ σπούδαζε στο νοσοκομείο- μπήκε η Μακρόνησος μέσα μου. Και ο μόνος τρόπος για να την πολεμάω ήταν να γράφω μουσική.»
Λίγο πριν από τις εκλογές του 58, μια ομάδα αριστερών στο Παρίσι οργανώνει μια σύναξη για ενίσχυση, έστω και συμβολική, της ΕΔΑ, στο σπίτι των Θεοδωράκηδων. «Μου λέει η Μυρτώ πάμε να ψωνίσουμε για το βράδυ. Πάμε στις Αλ, στην αγορά. Πήρα και τον ‘Επιτάφιο’ μαζί. Τι το θέλεις το βιβλίο μου λέει η Μυρτώ, λέω δεν μπορώ να έρθω μαζί σου, πρέπει κάποιος να μείνει στο αυτοκίνητο. Κάθομαι λοιπόν στο τιμόνι και περιμένω. Μια βροχή... Βγάζω το βιβλίο και χωρίς να το πολυσκεφτώ, λες και έπρεπε να γίνει αυτό, χαράζω πεντάγραμμο και αρχίζω να γράφω μουσική. Μελοποιώ και τα είκοσι...»

-Αυτό το βιβλίο έχει χαθεί...

«...το είχε ο Φίλιππος ο Ηλιού και κάποτε το γύρεψα και μου είπε ότι το κρατάει για τ’ αρχείο του. Εκεί πρέπει να είναι.»

Δεν είναι της αξίας σου...

Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι φίλος από την ΕΠΟΝ ήδη. Ο Μίκης τον συναντά στην Αθήνα. «Τον ρωτάω δειλά σου έστειλα κάτι τραγούδια από τον ‘Επιτάφιο» τα κοίταξες; Και μου λέει επί λέξει , καλύτερα να τα ξεχάσουμε αυτά. Δεν είναι της αξίας σου. Εσύ πρέπει να γράφεις συμφωνική μουσική. Δεν είναι αντάξιά σου. Λέω κι εγώ, δεν αξίζουν, τελείωσε.»
Ο Βύρων Σάμιος και ο Δ. Νικολαΐδης έχουν, όμως, άλλη γνώμη και από μια μαγνητοταινία, βάζουν κόσμο να το ακούσει σε ιδιωτικές ακροάσεις. Ο ενθουσιασμός είναι τεράστιος. Μετά από ένα περιστατικό με τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Μίμη Δεσποτίδη, ο Μίκης αποφασίζει να φανερώσει στον δεύτερο πως έχει γράψει τραγούδια. Εκείνος τα ακούει, στέκεται ιδιαίτερα στο «Μέρα Μαγιού μού μίσεψες» και στη συνέχεια όλα παίρνουν το δρόμο τους. Οι δύο εκτελέσεις, μία με τη Νάνα Μούσχουρη και μία με τον Μπιθικώτση, ο θρίαμβος, το πέρασμα του έργου στα χείλη του λαού. Επαληθεύεται πλήρως ο Δεσποτίδης: «Ο Ρίτσος είναι κομμουνιστής. Εσύ κομμουνιστής» είχε πει στον Θεοδωράκη. «Θα περάσουν από τη λογοκρισία; Θα τα πας, πάντως. Και αν κάνουν το λάθος και επιτρέψουν να βγουν αυτά τα τραγούδια, τότε θα ανάψουμε την Ελλάδα σαν ένα ξερόχορτο.»

Η πρόσκληση... των πνευμάτων

Μετά από οκτώ χρόνια ακόμη, το 1966, θα έρθει η «Ρωμιοσύνη» μετά από ένα, ακόμη, «δύσκολο» περιστατικό: ανήμερα των Φώτων, η χωροφυλακή και το παρακράτος δέρνει ανηλεώς τους Αριστερούς κατά την τελετή αγιασμού των υδάτων, στον Πειραιά. Ο Μίκης κλείνεται αιμόφυρτος στο γραφείο του, για να μη τον δουν τα παιδιά του, και προσπαθεί να συνέλθει. Μπροστά του είναι η «Ρωμιοσύνη». Του την έχουν στείλει σύζυγοι πολιτικών κρατουμένων, για να τη μελοποιήσει. Οπως και στον «Επιτάφιο», η μελοποίηση γίνεται απνευστί.
Μέσα στο 1966, η «Ρωμιοσύνη» παρουσιάζεται στο γήπεδο της ΑΕΚ, στη Νέα Φιλαδέλφεια- είναι η πρώτη λαϊκή συναυλία σε γήπεδο. Ο ποιητής και ο συνθέτης, με τις συζύγους τους, βρίσκονται σε έναν άδειο χώρο. Το «κράτος» έχει σταματήσει τους συρμούς του τραίνου εγκλωβίζοντας τον κόσμο μέσα στις σήραγγες.
«Βλέπαμε απέξω γυναίκες με μαύρα, αγωνιστών που περίμεναν στα καφενεία για να μπούνε μέσα. Μπαίνουμε, πάνω κάτω στ’ αποδυτήρια, βγαίνουμε να δούμε, στο στάδιο 100- 200 άνθρωποι. Περνάει η ώρα, ακούμε φασαρία, ξαναβγαίνω, είχαν γίνει 500. Ξαναβγαίνουμε, 800. περιμέναμε 20.000. Λέω Γιάννη να βγούμε έξω και να καλέσουμε τα πνεύματα. Μου λέει τρελάθηκες; Λέω άκου που σου λέω. Αφήνουμε τις γυναίκες μας μέσα, βγαίνουμε κι αρχίζω: λαέ, μεγάλε λαέ, ελληνικέ λαέ. Λέω πέστο κι εσύ. Το λέει κι ο Γιάννης. Κι ω του θαύματος, άρχισε να γεμίζει το στάδιο. Είκοσι χιλιάδες ήρθανε. Λες και έγινε θαύμα.»

posted by Εαρινή Συμφωνία at 30.4.09

Αναμετάδοση

2009-05-01T05:47:00.000+03:00

Γιάννης Ρίτσος ... 100 χρόνια απ' τη γέννησή του

Κλείνουνε σήμερα τα 100 χρόνια απ’ τη μέρα που είδε το φως ο Ποιητής του Λαού Γιάννης Ρίτσος … Δε θα μπορούσα ν’ αγνοήσω την πρόσκληση απ’ την αγαπητή μου «Εαρινή Συμφωνία» κατά κόσμον Αγγελική Κώττη να τιμήσουμε όσο γίνεται περισσότεροι bloggers τα γενέθλια του Μεγάλου μας ποιητή με μια ανάρτηση,
αν και δε χάνω ευκαιρία να το κάνω συχνά όπως στην επέτειο του θανάτου του 11 Νοέμβρη 1990 «Το χρέος των ποιητών» ή και παλιότερα «Αντιδράμε με στίχους» ,
ακόμα και στην προηγούμενη ανάρτησή μου για το
«Αμπελοφύτεμα» έντυσα το βιντεάκι μας με τον … «ΤΡΥΓΟ» σε μουσική Νίκου Μαμαγκάκη με τη φωνή του Γιάννη Πουλόπουλου !!!
Η βιβλική μορφή του, το σταθερό του περήφανο βάδισμα, η βαθιά υπερκόσμια φωνή του, οι γεμάτοι ανθρωπιά και σοφία στίχοι του σημάδεψαν τα εφηβικά μου χρόνια στην πόλη που γεννήθηκα, την πόλη που αγάπησε, που έζησε πολλά απ’ τα δημιουργικά του χρόνια κι έκανε οικογένεια …
την πόλη που τον απαξίωσε πρόσφατα φυλακίζοντας την προτομή του σε κλειστό χώρο – πράγμα που αποτέλεσε και την κύρια αφορμή που άνοιξε αυτό εδώ το blogg κι ανέβηκε μια απ’ τις πρώτες μου
αναρτήσεις αφιερωμένη στο λατρευτό μου Ποιητή !!!

Αναμετάδοση

2009-05-01T05:42:00.000+03:00

ΠΟΙEIN: Ο Έστω-Τόπος για την ποίηση

Η Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης «poiein.gr» είναι μια ιστοσελίδα για ποιήματα, ποιητές και ποίηση (ίσως...) από όλο τον κόσμο και για όλο τον κόσμο...(περισσότερα)

Γιάννης Ρίτσος, Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

ΜΑΙ 01

Κατηγορία: Πλατεία Ποιείν, καταχώρηση από: Σπύρος Αραβανής

Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου, το Υπουργείο Πολιτισμού ανακήρυξε το 2009 «Έτος Ρίτσου» και ανέθεσε στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) τον επιτελικό σχεδιασμό καθώς και το συντονισμό των επετειακών δράσεων και εκδηλώσεων για τον εορτασμό του. Για το σκοπό αυτό, το ΕΚΕΒΙ συγκρότησε τον Φεβρουάριο του 2008, οργανωτική επιτροπή με πρόεδρο τη Χρύσα Προκοπάκη, φιλόλογο-συγγραφέα και μέλη τούς: Κατρίν Βελισσάρη, δ/ντρια ΕΚΕΒΙ, Γιώργη Γιατρομανωλάκη, ομοτ. καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών-συγγραφέα, Ηλία Κεφάλα, ποιητή, Αγγελική Κώττη, δημοσιογράφο-συγγραφέα, Νινέττα Μακρυνικόλα, βιβλιογράφο, Πέτρο Μάρκαρη, συγγραφέα-πρόεδρο ΕΚΕΒΙ και Μίλτο Πεχλιβάνο, καθηγητή ΑΠΘ-Freie Universität Βερολίνου.

Με τη συνδρομή της επιτροπής έχει καταρτιστεί, στο πλαίσιο των οικονομικών δυνατοτήτων, ένα πρόγραμμα το οποίο συνεχώς εμπλουτίζεται σε συνεργασία και με άλλους πολιτιστικούς φορείς και οργανισμούς, προκειμένου ο εορτασμός των εκατό χρόνων από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου να περιλαμβάνει ποικίλες δράσεις που θα φωτίσουν καλύτερα το έργο του «ποιητή της Ρωμιοσύνης» και συγχρόνως θα το φέρουν σε επαφή με ένα ευρύτερο κοινό, κυρίως με τους νέους, ώστε να δημιουργηθεί ένα φυτώριο νέων αναγνωστών.

Το «Έτος Ρίτσου» εγκαινιάστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και το ΕΚΕΒΙ την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) με την προβολή στίχων του ποιητή στο τραμ και το μετρό.

***

Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΡΙΤΣΟΥ ΤΟ 2009 ΣΤΟ ΤΡΑΜ & ΤΟ ΜΕΤΡΟ (ενεργή δράση)
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου επέλεξε να αφιερώσει την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) 2009 στον Γιάννη Ρίτσο και σχεδίασε, συνεχίζοντας τη συνεργασία που εγκαινίασε το 2005 με την ΤΡΑΜ Α.Ε. και την ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε., την προβολή στίχων του ποιητή εντός των συρμών του τραμ από τις οθόνες που υπάρχουν στα βαγόνια καθώς και από τις οθόνες στις αποβάθρες των σταθμών του μετρό. Το πρόγραμμα θα συνεχιστεί για ολόκληρο το 2009. [δείτε τις αφίσες με τους στίχους της καμπάνιας]

ΤΟ ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ (υπό έκδοση)
Όπως για κάθε επετειακό έτος, πρόκειται να κυκλοφορήσει ειδικό επετειακό λεύκωμα με χρονολόγιο της ζωής του Γιάννη Ρίτσου, εργοβιογραφία, βιβλιογραφία, μελέτες, άρθρα, ανθολόγιο και πλούσιο φωτογραφικό υλικό (επιμέλεια: Χρύσα Προκοπάκη / Νινέττα Μακρυνικόλα, που σύντομα θα παραδώσουν το έργο).

Ο ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ (υπό ανάπτυξη)
Σχεδιάζεται η δημιουργία διαδικτυακού τόπου για τον Γιάννη Ρίτσο με στόχο την ολοκληρωμένη και άμεση πληροφόρηση ερευνητών, μελετητών, σπουδαστών αλλά και κάθε ενδιαφερόμενου. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που δημιουργείται για κάποιο συγγραφέα ένας κόμβος τέτοιας πληρότητας στον οποίο θα περιλαμβάνονται χρονολόγιο, ποιητικό, πεζογραφικό και εικαστικό έργο του ποιητή, μελέτες με επιλογή βιβλιογραφίας και κριτικών κειμένων, μεταφράσεις με βιβλιογραφία και ανθολόγηση μεταφρασμένων ποιημάτων, βιβλιογραφία, πολυμεσικό υλικό με φωτογραφίες, κινηματογραφικό υλικό και μελοποιήσεις των ποιημάτων του (επιμέλεια: Μίλτος Πεχλιβάνος / έρευνα: Αγγέλα Γιώτη, που σύντομα θα παραδώσουν το έργο).

Η ΚΙΝΗΤΗ ΕΚΘΕΣΗ (διαθέσιμη)
Δημιουργία κινητής έκθεσης-αφιερώματος στον Γιάννη Ρίτσο, που συνοδεύει εκδηλώσεις στο πλαίσιο του εορτασμού, έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα του ΕΚΕΒΙ «Εκθέσεις στα Σχολεία» και θα εξακολουθήσει να περιοδεύει στη χώρα μας και στο εξωτερικό και μετά το 2009. Στόχος του ΕΚΕΒΙ είναι να δώσει κίνητρο σε πολιτιστικούς φορείς, σχολεία, βιβλιοπωλεία, έδρες νεοελληνικών σπουδών, δημοτικές βιβλιοθήκες και λέσχες ανάγνωσης να οργανώσουν εκδηλώσεις για το ευρύ κοινό φιλοξενώντας την έκθεση [έντυπο δανεισμού έκθεσης]. Η έκθεση αποτελείται από 16 ταμπλό με εργοβιογραφικά στοιχεία, εξώφυλλα βιβλίων, φωτογραφικό και αρχειακό υλικό για τη ζωή και το έργο του συγγραφέα. Την έκθεση επιμελήθηκε η Χρύσα Προκοπάκη ενώ το σχεδιασμό της ο Σταύρος Κούλας. [δείτε το εκθεσιακό υλικό]

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ (ενεργή δράση)
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, προκειμένου να ενθαρρύνει τη διοργάνωση εκδηλώσεων από πολιτιστικούς και άλλους φορείς για τον εορτασμό του «Έτους Ρίτσου», διαθέτει σε κάθε ενδιαφερόμενο (βιβλιοπωλεία, σχολεία, πολιτιστικά κέντρα, έδρες νεοελληνικών σπουδών, δημοτικές βιβλιοθήκες, λέσχες ανάγνωσης κ.ά.), την κινητή έκθεση-αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο που συνοδεύεται από την αφίσα του «Έτους Ρίτσου» και από ταινίες με θέμα τη ζωή και το έργο του που παραχωρήθηκαν ευγενικά από την ΕΡΤ [δείτε τον κατάλογο των ταινιών]. Τα μέλη της οργανωτικής επιτροπής συμμετέχουν ενεργά με ομιλίες και παρουσιάσεις σε πολλές από τις εν λόγω εκδηλώσεις.

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ & ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ (ενεργή δράση)
Στο πλαίσιο του προγράμματος εκδηλώσεων για τον εορτασμό του «Έτους Ρίτσου», η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λακωνίας και ο Δήμος Μονεμβασίας, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Παιδείας προκηρύσσουν:

φιλολογικό μαθητικό διαγωνισμό που απευθύνεται στους μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου όλων των σχολείων της χώρας. Οι μαθητές καλούνται να αναλύσουν σε μία εργασία 1.200 λέξεων το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου «Προοπτική» από τη συλλογή Μαρτυρίες. Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου συγκρότησε κριτική επιτροπή που θα εξετάσει το σύνολο των εργασιών και θα επιλέξει τις τρεις καλύτερες [δείτε την εγκύκλιο του ΥΠΕΠΘ].
μουσικό διαγωνισμό μελοποίησης μη μελοποιημένων ακόμη ποιημάτων του Γιάννη Ρίτσου που απευθύνεται σε συνθέτες που έχουν γεννηθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 1969. Οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να υποβάλουν πρωτότυπο και ανέκδοτο έργο διάρκειας 4-15 λεπτών οποιασδήποτε αισθητικής κατεύθυνσης γραμμένο για σόλο όργανο ή μικρό οργανικό σύνολο και μια φωνή [δείτε την προκήρυξη του διαγωνισμού].
ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΕΣ ΤΗΛΕΚΑΡΤΕΣ (κυκλοφορούν)
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου έχει εξασφαλίσει από τον ΟΤΕ την κυκλοφορία σειράς από 12 συλλεκτικές τηλεκάρτες στις οποίες θα αναγράφονται στίχοι του Γιάννη Ρίτσου. Ενδεικτικά παραθέτουμε τους στίχους από τις συλλογές Μονόχορδα και Επιτάφιος που θα αναγράφονται στις δύο πρώτες κάρτες οι οποίες θα κυκλοφορήσουν τον Απρίλιο.

Φιλήδονο φεγγάρι, μη μου αλλάζεις τα λόγια.

ΜΟΝΟΧΟΡΔΑ, 1979

Μέρα Μαγιού μού μίσεψες, μέρα Μαγιού σε χάνω,
άνοιξη, γιε, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω

Στο λιακωτό και κοίταζες και δίχως να χορταίνεις
άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης.

ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ, 1936

6η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Στο πλαίσιο της 6ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (28-31/5/2009) ετοιμάζεται ειδικό αφιέρωμα στον ποιητή που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων έκθεση επικεντρωμένη στη ζωή και το έργο του Γιάννη Ρίτσου, έκθεση βιβλίου, προβολές ταινιών και συζήτηση.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ «ΕΤΟΣ ΡΙΤΣΟΥ»
Πέραν των εκδηλώσεων οι οποίες εντάσσονται στο επίσημο πρόγραμμα για το «Έτος Ρίτσου», πραγματοποιούνται και πολλές ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό στο πλαίσιο του εορτασμού για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του ποιητή. Το ΕΚΕΒΙ τις συμπεριλαμβάνει στο «ημερολόγιο» εκδηλώσεων για τον Ρίτσο που φιλοξενείται στο διαδικτυακό τόπο του δημιουργώντας έτσι ένα ενημερωμένο αρχείο των τεκταινόμενων περί του «Έτους» στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Αναμετάδοση

2009-05-01T05:39:00.002+03:00

Πέμπτη, 30 Απρίλιος 2009

Αξιότιμε Γιάννη Ρίτσο,

...Εχω τη μεγάλη χαρά και τεράστια ικανοποίηση να σας ανακοινώσω,οτι η επιτροπή για το Διεθνές Βραβείο Λένιν,παίρνοντας υπόψη τις υπηρεσίας σας στην πάλη για τη διεύρυνση και εδραίωση της Ειρήνης,σας απονέμει με απόφασή της το Διεθνές Βραβείο Λένιν "Για την εδραίωση της Ειρήνης μεταξύ των Λαών." Εξ ονόματος των μελών τής επιτροπής και προσωπικά εκ μέρους μου σας συγχαίρω εγκάρδια,αξιότιμε Γιάννη Ρίτσο,για το βραβείο αυτό.Σας εύχομαι καλή υγεία και νέες επιτυχίες στο ευγενικό σας έργο.
Ν.Μπλαχίν Πρόεδρος της επ.για τα Διεθνή Βραβεία
Λένιν.

'...Σπανίως κλαίω στη ζωή μου,Εκείνη τη στιγμή ένοιωσα ότι όλη η ιστορία των αγώνων του Ελληνικού Λαού,ολόκληρος ο Ελληνικός Λαός και ολόκληρη η Ιστορία του,στεκόταν εδώ και ερχόταν η επιβράβευση των αγώνων αυτών. ...Ενιωσα κι εγώ σαν ένα μικρό μόριο αυτού του λαού και είπα,για αυτόν το λαό που αγωνίστηκε,άν εγώ έχω ένα μικρό δικαίωμα σάυτήν την επιβράβευση,είναι γιατί μπόρεσα με τίς μικρές,μέτριες δυνάμεις που είχα να εκφράσω απ'αυτούς τους αγώνες. ...Δεν ένιωθα οτι γίνεται σε μένα,αλλά οτι γίνεται στον Ελληνικό Λαό,τούς αγώνες του για την Ειρήνη,για την Ελευθερία,για τη Δικαιοσύνη..." Γιάννης Ρίτσος

Αν και ήταν έξι φορές υποφήφιος για το Βραβείο Νόμπελ,δεν του το έδωσαν ,σημείο κι αυτό των καιρών.
Ενας ακόμη σεμνός αγωνιστής που αρνήθηκε τον ευατό του.Κι αυτό αποτελεί θέση του έργου του.Ο "ποιητής του κόσμου",ο "ποιητής της Ειρήνης" ,που απο το λόγο του αναπηδά η αισιοδοξία για το χαρούμενο αύριο του Λαού,του Εθνους,της ανθρωπότητας...

Ο ίδιος έλεγε:

"Η ποίηση πρέπει να είναι ένα οδηγός μάχης και ευτυχίας,ενα όπλο στα χέρια του λαϊκού αγωνιστή και μια σημαία στα χέρια της Ελευθερίας...."

Αν ξαναγεννιόμουν...

Αναρτήθηκε από M.Z στις 10:55 μμ

Αναμετάδοση

2009-05-01T05:36:00.001+03:00

Ο Γιάννης Ρίτσος,στιχουργός σε “ελαφρά” τραγούδια του ‘60

Απριλίου 30, 2009 · 14 σχόλια

O Γιάννης Ρίτσος ευτύχησε να δει και να ακούσει, μελοποιημένα από καταξιωμένους συνθέτες, πολλά από τα μεγάλα του ποιητικά δημιουργήματα.
Ο Μίκης Θεοδωράκης έντυσε με την μουσική του τον “Επιτάφιο”, την “Ρωμιοσύνη” και “τα 18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας”. Χάρη στον Χρήστο Λεοντή οι στίχοι από το “καπνισμένο τσουκάλι” έσμιξαν μέσα στις καρδιές μας με τις φωνές του Νίκου Ξυλούρη και της Τάνιας Τσανακλίδου. Ο Θάνος Μικρούτσικος μελοποίησε ποιήματα του Ρίτσου στην “καντάτα για την Μακρόνησο” και στη “Σονάτα του Σεληνόφωτος”, ο Σπύρος Σαμοΐλης στις “γειτονιές του κόσμου”, ο Μάριος Τόκας στην “πικραμένη μου γενιά”.Ο Νίκος Μαμαγκάκης μελοποίησε την “Εαρινή συμφωνία”, ο Μιχάλης Τερζής “τον ύμνο και θρήνο για την Κύπρο”, αλλά και άλλοι συνθέτες αναμετρήθηκαν μελωδικά με την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου.
Στο ποστ αυτό θα παρουσιάσω κάποια νεανικά ποιήματα του Ρίτσου, από ανέκδοτες ποιητικές του συλλογές, που σύμφωνα με τους μελετητές του έργου του γράφτηκαν στις αρχές τις δεκαετίας του 30. Τα ποιήματα αυτά μελοποιήθηκαν κατά την δεκαετία του ‘60 από τον συνθέτη και προσωπικό φίλο του ποιητή Σπήλιο Μεντή. Τα περισσότερα από αυτά κυκλοφόρησαν σε δίσκους 45 στροφών με την φωνή της Γιοβάννας. Μερικά από αυτά διαγωνίστηκαν στον διαγωνισμό τραγουδιού της Θεσσαλονίκης το 1964 και 1965.
Τα ποιήματα του Ρίτσου που μελοποίησε ο Σπήλιος Μεντής, είναι ίσως ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει στιχουργικά το αποκαλούμενο “ελαφρό” τραγούδι. Στίχοι γεμάτοι δροσιά και φρεσκάδα που γεννάνε στο μυαλό ολοζώντανες εικόνες. Ο νεανικός Ρίτσος των “ελαφρών” (οι ελαφροί ας τα λέγουν ελαφρά, όπως θα έλεγε και ο Καβάφης) αυτών τραγουδιών είναι ήδη ώριμος ποιητικά, σε μέτρο, ομοιοκαταληξία και περιεχόμενο.Με υλικά απλά και καθημερινά (ο παγωτατζής, η νεραντζιά, το φεγγάρι, το εξοχικό κεντράκι) μας δίνει μικρά αριστουργήματα, την εποχή που κάποιοι άλλοι με τα ίδια ακριβώς υλικά πλημμύριζαν με σαχλοτράγουδα την πλάση.
Ας περάσουμε όμως στα τραγούδια, να γλυκάνει το μυαλό και η καρδιά μας.
Ο “Παγωτατζής” κυκλοφόρησε σε δίσκο το 1964 με την φωνή της Γιοβάννας:

Τριάντα περίπου χρόνια αργότερα συναντάμε και πάλι τον “Παγωτατζή” στον δίσκο “Σερενάτα χωρίς φεγγάρι” με την φωνή της Αφροδίτης Μάνου:

Ο Παγωτατζής

Του παγωτατζή το καροτσάκι στο σοκάκι
μέσα στο χρυσό λιοπύρι
του φτωχού το πανηγύρι.
Τρέχουν τα μικρά τ’ αγόρια σαν κοκόρια
και πιο πέρα τα κοράσια
σαν ζουμπούλια, σαν κεράσια.

Ένα παγωτό χωνάκι
κρέμα, φράουλα,σοκολάτα
Δρόσισε όλο το δρομάκι
τι είν΄τα νιάτα, τι είν’ τα νιάτα.
Μια καρδιά γαρουφαλιά
μοναχά δε τη δροσίζει
Καίγεται στη σιγαλιά
ρουμπινιά φωτιά και τρίζει.

Του παγωτατζή το καροτσάκι στο σοκάκι
μια μικρή λευκή εκκλησούλα
καμωμένη από δροσούλα
Κι είναι το μικρό χωνάκι σαν κεράκι
λίγο λίγο λιώνει, σβήνει
του καημού συχώριο δίνει.

Το καροτσάκι με τα παγωτά λευκή εκκλησία από δροσιά και το χωνάκι παγωτό κεράκι που λίγο λίγο λιώνει! Τι γλυκιά “ιεροσυλία”!
Την ίδια χρονιά, η Γιοβάννας κυκλοφορεί σε δίσκο την “Νεραντζιά”. Το τραγούδι αυτό ήταν η συμμετοχή του Σπήλιου Μεντή και του Γιάννη Ρίτσου στο Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης . Ανοίξτε τα ηχεία και κλείστε τα μάτια για να πλημμυρίσετε από τις πανέμορφες εικόνες που “ζωγραφίζουν” οι στίχοι του Ρίτσου.

Νεραντζιά

Νεραντζιά σε λεν και σένα
άσπρο ανθάκι κι ευωδιά,
δυο νεράντζια χρυσωμένα
δυο πουλιά μες στα κλαδιά.

Πού θα γύρω, τι θα γίνω,
πώς κοιμάσαι μοναχή,
τι γαλάζιο η νύχτα κρίνο
μες στων άστρων την βροχή.

Κοίτα λάμψη και χρυσάφι
νεραντζιά, νεραντζιά
η ψυχή μου τρέμει ελάφι
πάνω από τα μαβιά νερά.

Όλος βάφτηκα στον μούστο
νεραντζιά, νεραντζιά,
το ξανθό φεγγάρι κρούστο
με τα πόδια τ’ αργυρά.

Πώς τινάζεις το σεντόνι
στο χαγιάτι τα πρωϊνά
λες και η ρούγα μας απλώνει
για το πέλαγο πανιά.

Κι όπως μένεις στο κατώφλι
τα βραδάκια σιωπηλή,
σπάζει τ’ άστρο γκρίζο τσόφλι
βγαίνει αηδόνι και λαλεί.

Κοίτα λάμψη και χρυσάφι
νεραντζιά, νεραντζιά
η ψυχή μου τρέμει ελάφι
πάνω από τα μαβιά νερά.

Όλος βάφτηκα στον μούστο
νεραντζιά, νεραντζιά,
το ξανθό φεγγάρι κρούστο
με τα πόδια τ’ αργυρά.

Την ίδια χρονιά κυκλοφορούν σε δίσκους δύο ακόμα τραγούδια των Ρίτσου-Μεντή, με ερμηνεύτρια την Σούλα Μπιρμπίλη. Εδώ θα τα ακούσουμε όμως από την Γιοβάννα. Το πρώτο έχει τίτλο “Κίτρινο Φθινόπωρο”. Όλη η μελαγχολία του Φθινοπώρου αποτυπωμένη σε ένα χρώμα, το κίτρινο, και σε μια ανέγγιχτη στο ποτήρι βανίλια. Αλλά και η ελπίδα, που κρύβεται στα βήματα των εργατών και στις πράσινες, ακόμα, ρίζες.

Κίτρινο Φθινόπωρο

Κίτρινο φθινόπωρο,
κίτρινη η καρδιά μου
όσα χθες σε φτέρωναν,
τώρα πέφτουν χάμου.

Στο καφενεδάκι μας
κίτρινη κι η γρίλια
στο ποτήρι ανέγγιχτη
έλιωσε η βανίλια.

Ένα φίλο κίτρινο έχεις για ρολόι
κίτρινη ώρα έρχεται για το φτωχολόι.
Τρεις εργάτες πέρασαν κάτω απ’ τις μαρκίζες
άκου αυτά τα βήματα, πράσινες οι ρίζες.

Τι να πούμε αγάπη μου,
λόγια πια δε βρίσκω
νιώθω το κατόπι μας
το μεγάλο ίσκιο.
Κίτρινο τ’ απόβραδο,
κίτρινη ησυχία
μες στη μνήμη ακούγεται
κίτρινη ρομβία.

Ένα φίλο κίτρινο έχεις για ρολόι
κίτρινη ώρα έρχεται για το φτωχολόι.
Τρεις εργάτες πέρασαν κάτω απ’ τις μαρκίζες
άκου αυτά τα βήματα, πράσινες οι ρίζες.

Το “κίτρινο φθινόπωρο” ερμηνεύει και στον δίσκο “Σερενάτα χωρίς φεγγάρι” και ο Λουκιανός Κηλαηδόνης με το δικό του στυλ:

Το δεύτερο τραγούδι έχει τίτλο “Ανοιξιάτικο βραδάκι”.

Ανοιξιάτικο βραδάκι

Γράφει το φεγγάρι γράφει
μ’ ασημένια κιμωλία
στο σμαράγδινο χωράφι
την καινούργια μας φιλία.

Γράφει και στις πόρτες πάνω
και στις μάντρες και στους δρόμους,
δίπλα σου να γείρω κάνω
και μ’ ασήμωσε τους ώμους.

Τ’ ανοιξιάτικο φεγγάρι
θα με πάρει
κράτα με απ΄το χέρι.
Κοίτα τ’ άλλο το ζευγάρι
είναι ένα αστέρι
(αστέρι γιά μαχαίρι; )
κόψαν τ΄αξεδιάλυτο κουβάρι
και φιλί με το φιλί
σκαλί σκαλί
ανεβαίνουν στο φεγγάρι.

Ρίξε τα κλειδιά στον αέρα
κλείσε το πικρό βιβλίο
το φεγγάρι λάμπει ως πέρα
σαν τζαμένιο ανθοπωλείο

Μήτε ξέρω τι ‘ναι δάκρυ
τ’ άστρα σε ραντίζουν ρύζι
τα χρυσά γαλάζια μάκρη
ο διπλός μας ίσκιος σκίζει.

Το 1965 η Γιοβάννα ερμηνεύει το “Φτωχόπαιδο” στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και το τραγούδι κερδίζει το Β’ βραβείο. Αργότερα το “Φτωχόπαιδο” ερμηνεύει σε δίσκο , σε πιο λαϊκή ενορχήστρωση για να ταιριάξει με το ύφος της και η Μαρινέλλα, από την οποία και το ακούμε:

Φτωχόπαιδο

Φτωχόπαιδο της γειτονιάς
με τα φαρδιά σου χέρια
στο βραδινό ουρανό κινάς
τα γνέφια και τ’ αστέρια

Φτωχόπαιδο της γειτονιάς
με τα τριμμένα ρούχα,
που πάντα αμίλητο περνάς
κρυφή λαχτάρα πού’χα.

κάτω απ’ τα ρούχα τα παλιά
μεστώνει το κορμί σου,
καημός και φως και σιγαλιά
και φράγμα της αβύσσου.

Οι αδελφές Μπέτυ και Μιράντα Δήμα τραγουδούδησαν το 1966 σε δίσκο τα τραγούδια “Το εξοχικό κεντράκι” και “Αχ το φεγγαράκι βάσανο”.
Θα ακούσουμε “το εξοχικό κεντράκι” από την Αφροδίτη Μάνου από τον δίσκο “Σερενάτα χωρίς φεγγάρι”. Στις σημειώσεις του δίσκου για το τραγούδι αυτό αναφέρονται ως χορωδία εκδρομέων η Αρλέτα, η Μαρία Δημητριάδη,η Νένα Μεντή (η γνωστή ηθοποιός και κόρη του συνθέτη), ο Λουκιανός Κηλαηδόνης, η Αφροδίτη Μάνου και ο Γρηγόρης Ψαριανός.
Τι υπέροχη παρέα!

Το εξοχικό κεντράκι
Το εξοχικό κεντράκι μας κουρνιάζει μες στο δείλι
ματώνει ο ήλιος σαν πληγή το γαλανό μαντήλι.
Το πιάνο ακόμα σφαλιχτό και στην καρέκλα μένει
η μαύρη θήκη του βιολιού σαν μια ψυχή θλιμμένη.

Σε λίγο εδώ θα φτάσουνε τα πρώτα ζευγαράκια
αχ! τι πουκάμισα ανοιχτά, τι κεντητά μπλουζάκια,
βροντές γκαζόζας θ’ ακουστούν κάτω απ’ τα δέντρα φως μου
μύρια ταμπούρλα του έρωτα στο πείσμα όλου του κόσμου.

Στο τοίχο απάνω απόμεινε του λιοπυριού το χνότο
ίσκιος και φως εσμίξανε, ποιο υστερνό, ποιο πρώτο.
Μπροστά στην πόρτα μοναχό σωπαίνει το γκαρσόνι
στον ώμο του η πετσέτα του λευκό πουλί σκαλώνει.

Εικόνες που χάθηκαν για πάντα και ήχοι (βροντές γκαζόζας) που δύσκολα θα τους προσέξει κανείς σήμερα μέσα σ΄αυτόν τον πολύβουο κόσμο που περνάμε τις μέρες μας.

Το τραγούδι “Αχ το φεγγαράκι βάσανο” όπως και το “ψιλόβροχο” με το οποίο διαγωνίστηκε ο Γιάννης Βογιατζής στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1964, δυστυχώς δεν τα βρήκα. Αν κάποιος τα διαθέτει, θα χαρώ πολύ αν μου τα στείλει για να συμπληρωθεί αυτή η εικόνα του Γιάννη Ρίτσου, ως στιχουργού “ελαφρών” τραγουδιών.
———————————–
*Το ποστ αυτό είναι η συμμετοχή μου στο κάλεσμα της συνιστολόγου Αγγελικής Κώττη (Εαρινή Συμφωνία), να ανεβάσουμε στα blog μας ενόψει της Πρωτομαγιάς ποστ για τον Γιάννη Ρίτσο. Μπας και ξυπνήσουν τα υπουργεία και αποφασίσουν να κάνουν κάποια εκδήλωση για τον ποιητή, στον οποίο είναι αφιερωμένο το 2009

Κατηγορίες: Hellas · Αφορμής δοθείσης · Επί τη επετείω · Μουσική με μούσι
Tagged: Γιάννης Ρίτσος, Σπήλιος Μεντής

Αναμετάδοση

2009-05-01T05:31:00.001+03:00

Το δικό μου αφιέρωμα στο Γιάννη Ρίτσο.

Απριλίου 30, 2009 · 2 σχόλια

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟ.

Το εργο ειχε τιμηθει το 1956 με το πρωτο κρατικό βραβείο ποίησης.

Ακούγεται το Moonlight shadow του Μπετόβεν.

Ανοιξιάτικο βράδυ. Μεγάλο δωμάτιο παλιού σπιτιού.

Μια ηλικιωμένη γυναίκα, ντυμένη στα μαύρα, μιλάει σ’ έναν νέο. Δεν έχουν ανάψει φως. Απ’ τα δύο παράθυρα μπαίνει ένα αμείλικτο φεγγαρόφωτο. Ξέχασα να πω ότι η Γυναίκα με τα Μαύρα έχει εκδώσει δύο-τρεις ενδιαφέρουσες ποιητικές συλλογές θρησκευτικής πνοής.

Λοιπόν, η Γυναίκα με τα Μαύρα μιλάει στον Νέο: Άφησέ με να έρθω μαζί σου. Τι φεγγάρι απόψε! Είναι καλό το φεγγάρι, - δε θα φαίνεται που άσπρισαν τα μαλλιά μου. Το φεγγάρι θα κάνει πάλι χρυσά τα μαλλιά μου. Δε θα καταλάβεις. Άφησέ με να έρθω μαζί σου. Όταν έχει φεγγάρι μεγαλώνουν οι σκιές μες στο σπίτι, αόρατα χέρια τραβούν τις κουρτίνες, ένα δάχτυλο αχνό γράφει στη σκόνη του πιάνου λησμονημένα λόγια δε θέλω να τ ακούσω. Σώπα. Άφησε με να έρθω μαζί σου λίγο πιο κάτου, ως την μάντρα του τουβλάδικου, ως εκεί που στρίβει ο δρόμος και φαίνεται η πολιτεία τσιμεντένια κι αέρινη, ασβεστωμένη με φεγγαρόφωτο, τόσο αδιάφορη κι άυλη τόσο θετική σαν μεταφυσική που μπορείς επιτέλους να πιστέψεις πως υπάρχεις και δεν υπάρχεις πως ποτέ δεν υπήρξες, δεν υπήρξε ο χρόνος κι η φθορά του.

Άφησε με να έρθω μαζί σου..… Θα καθίσουμε λίγο στο πεζούλι, πάνω στο ύψωμα, κι όπως θα μας φυσάει ο ανοιξιάτικος αέρας μπορεί να φανταστούμε κιόλας πως θα πετάξουμε, γιατί, πολλές φορές, και τώρα ακόμη, ακούω τον θόρυβο του φουστανιού μου σαν τον θόρυβο δύο δυνατών φτερών που ανοιγοκλείνουν, κι όταν κλείνεσαι μέσα σ αυτόν τον ήχο του πετάγματος νιώθεις κρουστό το λαιμό σου, τα πλευρά σου, τη σάρκα σου, κι έτσι σφιγμένος μες στους μυώνες του γαλάζιου αγέρα, μέσα στα ρωμαλέα νεύρα του ύψους, δεν έχει σημασία αν φεύγεις ή αν γυρίζεις κι ούτε έχει σημασία που άσπρισαν τα μαλλιά μου, (δεν είναι τούτο η λύπη μου η λύπη μου είναι που δεν ασπρίζει κι η καρδιά μου).

Άφησε με να έρθω μαζί σου Το ξέρω πως καθένας μοναχός πορεύεται στον έρωτα, μοναχός στη δόξα και στο θάνατο. Το ξέρω. Το δοκίμασα. Δεν ωφελεί.

Άφησε με να έρθω μαζί σου…. Τούτο το σπίτι στοίχειωσε, με διώχνει θέλω να πω έχει παλιώσει πολύ, τα καρφιά ξεκολλάνε, τα κάδρα ρίχνονται σα να βουτάνε στο κενό, οι σουβάδες πέφτουν αθόρυβα όπως πέφτει το καπέλο του πεθαμένου απ’ την κρεμάστρα στο σκοτεινό διάδρομο όπως πέφτει το μάλλινο τριμμένο γάντι της σιωπής απ’ τα γόνατά της ή όπως πέφτει μιά λουρίδα φεγγάρι στην παλιά, ξεκοιλιασμένη πολυθρόνα.

Κάποτε υπήρξε νέα κι αυτή, - όχι η φωτογραφία που κοιτάς με τόση δυσπιστία λέω για την πολυθρόνα, πολύ αναπαυτική, μπορούσες ώρες ολόκληρες να κάθεσαι και με κλεισμένα μάτια να ονειρεύεσαι ό,τι τύχει - μιάν αμμουδιά στρωτή, νοτισμένη, στιλβωμένη από φεγγάρι, πιο στιλβωμένη απ’ τα παλιά λουστρίνια μου που κάθε μήνα τα δίνω στο στιλβωτήριο της γωνίας, ή ένα πανί ψαρόβαρκας που χάνεται στο βάθος λικνισμένο απ’ την ίδια του ανάσα, τριγωνικό πανί σα μαντίλι διπλωμένο λοξά μόνο στα δύο σα να μην είχε τίποτα να κλείσει ή να κρατήσει ή ν’ ανεμίσει διάπλατο σε αποχαιρετισμό.

Πάντα μου είχα μανία με τα μαντίλια, όχι για να κρατήσω τίποτα δεμένο, τίποτα σπόρους λουλουδιών ή χαμομήλι μαζεμένο στους αγρούς με το λιόγερμα ή να το δέσω τέσσερις κόμπους σαν το αντικρινό γιαπί ή να σκουπίζω τα μάτια μου, - διατήρησα καλή την όρασή μου, ποτέ μου δεν φόρεσα γυαλιά. Μιά απλή ιδιοτροπία τα μαντίλια….

Τώρα τα διπλώνω στα τέσσερα, στα οχτώ, στα δεκάξι ν’ απασχολώ τα δάχτυλά μου. Και τώρα θυμήθηκα πως έτσι μετρούσα τη μουσική σαν πήγαινα στο Ωδείο με μπλε ποδιά κι άσπρο γιακά, με δύο ξανθές πλεξούδες - 8, 16, 32, 64, - κρατημένη απ’ το χέρι μιας μικρής φίλης μου ροδακινιάς όλο φως και ροζ λουλούδια, (συγχώρεσέ μου αυτά τα λόγια κακή συνήθεια) 32, 64, - κι οι δικοί μου στήριζαν μεγάλες ελπίδες στο μουσικό μου τάλαντο. Λοιπόν, σου λεγα για την πολυθρόνα ξεκοιλιασμένη φαίνονται οι σκουριασμένες σούστες, τα άχερα έλεγα να την πάω δίπλα στο επιπλοποιείο, μα που καιρός και λεφτά και διάθεση τι να πρωτοδιορθώσεις; - έλεγα να ρίξω ένα σεντόνι πάνω της, - φοβήθηκα τ’ άσπρο σεντόνι σε τέτοιο φεγγαρόφωτο. Εδώ κάθισαν άνθρωποι που ονειρεύτηκαν μεγάλα όνειρα, όπως κι εσύ κι όπως κι εγώ άλλωστε, και τώρα ξεκουράζονται κάτω απ’ το χώμα δίχως να ενοχλούνται απ’ τη βροχή ή το φεγγάρι. Άφησε με να έρθω μαζί σου…

Κατηγορίες: theme

Αναμετάδοση

2009-05-01T05:27:00.000+03:00

Παιχνίδια τ' ουρανού και του νερού, Γιάννης Ρίτσος

Καθόταν στο κατώφλι και χτενίζονταν.
Ένα πουλί της κράταε τον καθρέφτη.
Άσπρα και κόκκινα τριαντάφυλλα της μίλαγαν.
Οι σουσουράδες στη ροδακινιά την πείραζαν.
Κι αυτή όλο να χτενίζεται κι όλο να τραγουδάει:

"αχ τρέλα,τρελή τρέλα μου, τρελή μου τρέλα, τρέλα"
Κι ο κήπος την αγκάλιαζε με δυο χιλιάδες άνθη.

...................................................

Καρέκλα η βάρκα του-ταξίδευε. Πώς κάθονταν
επάνω στ' ανοιχτό νερό χωρίς να τραμπαλίζεται;
Πάνω στο γόνα του έγραφε, και τίποτα δεν κοίταζε.
Γύρω του χτύπαγαν τα κύματα και τα χαρτιά του δε βρεχόντανε.
Μεγάλος ήταν σαν τη μοναξιά, μόνο δυο μέτρα πιο γαλάζιος.

....................................................

Αντιγράφω απ την Αγγελική που κάλεσε σε εαρινή μάζωξη

Δεν μπορώ να δεχτώ πως έχουμε Ετος Ρίτσου και η μητριά- πατρίδα ακόμα κοιμάαααααται. Και μάλιστα, έναν ύπνο του αδίκου. Επομένως, ας πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας. Οσο μπορούμε.

«ω τι όμορφα σαν σμίγουνε, σαν αγαπιούνται οι ανθρώποι»

Αναρτήθηκε από roula karamitrou στις 5:15 μμ